X

تبلیغات

window.setTimeout( "document.getElementById ('635236').style.display='none'" ,90000); BlogComments=[310,0,309,0,308,0,307,0,306,0,305,0,304,0,303,0,302,0,301,0,300,0,299,0,298,0,297,1,296,0,295,0,294,0,293,0,292,0,291,0,290,0,289,0,288,0,287,0,286,0,285,0,284,0,283,0,282,0,281,0]; .top{background:url(http://blogskins.ir/43/top.jpg) no-repeat top right;height:168;width:1003} function GetBC(lngPostid) { intTimeZone=12600; strBlogId="securitynet"; intCount=-1; strResult=""; try { for (i=0;i0) strResult=intCount + " نظر" ; strUrl="/comments/?blogid=" +strBlogId + "&postid=" + lngPostid + "&timezone=" + intTimeZone ; strResult ="" + strResult + " " ; document.write ( strResult ) ; } function OpenLD() { window.open('/links','blogfa_ld','status=yes,scrollbars=yes,toolbar=no,menubar=no,location=no ,width=500px,height=500px'); return true; } var dhtmlgoodies_slideSpeed = 8; var dhtmlgoodies_timer = 20; var objectIdToSlideDown = false; var dhtmlgoodies_activeId = false; var dhtmlgoodies_slideInProgress = false; function showHideContent(e,inputblog) { if(dhtmlgoodies_slideInProgress)return; dhtmlgoodies_slideInProgress = true; if(!inputblog)inputblog = this.id; inputblog = inputblog + ''; var numericId = inputblog.replace(/[^0-9]/g,''); var answerDiv = document.getElementById('dhtmlgoodies_a' + numericId); objectIdToSlideDown = false; if(!answerDiv.style.display || answerDiv.style.display=='none'){ if(dhtmlgoodies_activeId && dhtmlgoodies_activeId!=numericId){ objectIdToSlideDown = numericId; slideContent(dhtmlgoodies_activeId,(dhtmlgoodies_slideSpeed*-1)); }else{ answerDiv.style.display='block'; answerDiv.style.visibility = 'visible'; slideContent(numericId,dhtmlgoodies_slideSpeed); } }else{ slideContent(numericId,(dhtmlgoodies_slideSpeed*-1)); dhtmlgoodies_activeId = false; } } function slideContent(inputblog,direction) { var objali =document.getElementById('dhtmlgoodies_a' + inputblog); var contentObj = document.getElementById('dhtmlgoodies_ac' + inputblog); height = objali.clientHeight; if(height==0)height = objali.offsetHeight; height = height + direction; rerunFunction = true; if(height>contentObj.offsetHeight){ height = contentObj.offsetHeight; rerunFunction = false; } if(height<=1){ height = 1; rerunFunction = false; } objali.style.height = height + 'px'; var topPos = height - contentObj.offsetHeight; if(topPos>0)topPos=0; contentObj.style.top = topPos + 'px'; if(rerunFunction){ setTimeout('slideContent(' + inputblog + ',' + direction + ')',dhtmlgoodies_timer); }else{ if(height<=1){ objali.style.display='none'; if(objectIdToSlideDown && objectIdToSlideDown!=inputblog){ document.getElementById('dhtmlgoodies_a' + objectIdToSlideDown).style.display='block'; document.getElementById('dhtmlgoodies_a' + objectIdToSlideDown).style.visibility='visible'; slideContent(objectIdToSlideDown,dhtmlgoodies_slideSpeed); }else{ dhtmlgoodies_slideInProgress = false; } }else{ dhtmlgoodies_activeId = inputblog; dhtmlgoodies_slideInProgress = false; } } } function initShowHideDivs() { var divzz = 'DIV'; var divs = document.getElementsByTagName(divzz); var divCounter = 1; for(var no=0;no

صفحه اول آرشيو مطالب پست الكترونيك RSS 2.0

  

راهکارهای شبکه و امنیت

مباحث کلی در زمینه شبکه و امنیت شامل: لینوکس/سیسکو/یونیکس/فایروال/...

معرفی سایت

هدف از ایجاد این وبلاگ کمک به ارتقاع سطح امنیت در کلیه ی سطوح وهمچنین بالا بردن دانش این تکنولوژی در کشور می باشد.
ما تلاش داریم تا با استفاده از دانش و تجربیات همه ی کسانیکه در این راستا فعالیت دارند, با به اشتراک گذاشتن مطالب و نظرات ارزشمندشان قدمی کوچک اما مفید را در این راستا برداریم.
از شما دوست گرامی که به هر نحوی حتی بصورت تصادفی وارد این وبلاگ می شوید تقاضا داریم بدون هیچ اغماضی شمه ای از دانش خود را بصورت نظر در سایت ثبت نمایید و در صورت امکان لینکی در اختیار ما قرار داده و مطمئن باشید کوچکترین حرکت شما بزرگترین پتانسیل در این بستر خواهد بود.
دست تک تک شما را با افتخار می بوسم
اکبر صادق نژاد

پروفایل مدیر وبلاگ

خدمات و تعرفه های ما - $

پورتال یا پورتال سازمانی

لطفا شبکه داخلیتان را با Nmap اسکن کنید؟!

از سرور های Supermicro نیز استفاده کنید

کدوم یکی از CPU های IvyBridge یا SandyBridge را بخریم ؟

پراکسی !!!!!!!!!!

مواردی که باید در امنیت سخت افزاری شبکه در نظر بگیریم

اکسپلویت چیست ؟

دیتا سنتر ها و استاندارهای آن

اتاق سرور و نیاز های آن را بهتر بشناسیم

دی 1392

آذر 1392

آبان 1392

مهر 1392

شهریور 1392

مرداد 1392

سیسکو - CISCO

لینوکس - Linux

یونیکس - Unix

مجازی سازی - Virtualization

تست نفوذ - Penetration test

کتاب های الکترونیکی - Ebook

ماکروسافت - Microsoft

وایرلس - Wireless

رایانش ابری - cloud computing

فیلم - Film

ویپ - VOIP

میکروتیک - Mikrotik

ساده ولی موثر - Simple but Effective

اتوماسیون - Automation

امنیت - Security

خدمات شبکه های کامپیوتری

راه موفقیت - Way to success

پيوند هاي روزانه

امنیت و شبکه

امکانات جانبی

آمار

دیکشنری

var abzar = "";

ابزار هدایت به بالای صفحه

#copyrightyahoo {float:left !important; position:relative; top:65px;width:35px;left:2px !important;height:31px !important;z-index:20}#copyrightyahoo a {display:block; width: 35px; height: 31px;}#copyrightyahoo a:hover {background: transparent url(http://susawebtools.ir/services/yahoostat/copyright.png) no-repeat;}

ابزار وبمستر

ابزار رایگان وبلاگ
مدل

.: Weblog Themes By Blog Skin :.

سیستم تشخیص نفوذ IDS

سیستم تشخیص نفوذ

 

IDS  یك سیستم محافظتی است كه خرابكاریهای در حال وقوع روی شبكه را شناسایی می كند.روش كار به این صورت است كه با استفاده از تشخیص نفوذ كه شامل مراحل جمع آوری اطلاعات،پویش پورتها،به دست آوری كنترل كامپیوترها و نهایتا هك كردن می باشد، می تواند نفوذ خرابكاریها را گزارش و كنترل كند. از قابلیتهای دیگر IDS ، امكان تشخیص ترافیك غیرمتعارف از بیرون به داخل شبكه و اعلام آن به مدیر شبكه و یا بستن ارتباطهای مشكوك و مظنون می باشد.ابزار IDS قابلیت تشخیص حملات از طرف كاربران داخلی و كاربران خارجی را دارد. 

دستگاههای امنیتی زیر نمی توانند به عنوان IDS مورد استفاده قرار گیرند: 

۱) سیستم هایی كه برای ثبت وقابع شبكه مورد استفاده قرار می گیرند مانند : دستگاههایی كه برای تشخیص آسیب پذیری در جهت از كار انداختن سرویس و یا حملات مورد استفاده قرار می گیرند. 

۲) ابزارهای ارزیابی آسیب پذیری كه خطاها و یا ضعف در تنظیمات را گزارش می دهند. 

۳)نرم افزارهای ضدویروس كه برای تشخیص انواع كرمها، ویروسها و به طوركلی نرم افزارهای خطرناك تهیه شده اند. 

۴) دیواره آتش (Firewall ) 

۵) مكانیزمهای امنیتی مانند SSL ، VPN و Radius و ... .

به دلایل زیر دیواره های آتش نمی توانند امنیت شبكه را به طور كامل تامین كنند : 

۱. چون تمام دسترسی ها به اینترنت فقط از طریق دیواره آتش نیست. 

۲.تمام تهدیدات خارج از دیواره آتش نیستند. 

۳.امنیت كمتر در برابر حملاتی كه توسط نرم افزارها مختلف به اطلاعات و داده های سازمان می شود ،

 مانند : Active ، Java Applet، Virus Programs.

تكنولوژی IDS 

۱ ) Plain Hand Work 

۲ ) Network Based) NIDS) : گوش دادن به شبكه و جمع آوری اطلاعات ازطریق كارت شبكه ای كه در آن شبكه وجود دارد.  به تمامی ترافیك های موجود گوش داده و در تمام مدت در شبكه مقصد فعال باشد. 

۳ ) Host Based) HIDS) : تعداد زیادی از شركتها در زمینه تولید این نوع IDS فعالیت می كنند.  روی PC نصب می شود و از CPU و هارد سیستم استفاده می كنند.  دارای اعلان خطر در لحظه می باشد.  جمع آوری اطلاعات در لایه Application  مثال این نوع IDS ، نرم افزارهای مدیریتی می باشند كه ثبت وقایع را تولید و كنترل می كنند. 

۴) Honey pot : سیستمی می باشد كه عملا طوری تنظیم شده است كه در معرض حمله قرار بگیرد. اگر یك پویشگری از NIDS ، HIDS و دیواره آتش با موفقیت رد شود متوجه نخواهد شد كه گرفتار یك Honey pot شده است. و خرابكاری های خود را روی آن سیستم انجام می دهد و می توان از روشهای این خرابكاریی ها برای امن كردن شبكه استفاده كرد.

كارآیی یك IDS خوب وقتی مشخص می شود كه  بتوان كنترل و مدیریت آن را به صورت ۲۴ ساعته و ۷ روز در هفته انجام داد.  توسط یك مدیر با دانش بالا مدیریت شود تا بتواند از وقایع بدست آمده كنترل های جدیدی را روی دیوار آتش پیاده سازی كند.مرتب كنترل وبا توجه به حوادث روزانه (ویروس ها و ورم ها و روش های هك جدید) به روزرسانی شود

حملات به طور كلی به دو بخش تقسیم می شوند: 

۱ غیرفعال : فكر دسترسی به سیستم های آسیب پذیر بدون دستیابی به اطلاعات 

۲ فعال : دستیابی بدون اجازه به همراه تغییر در منابع و اطلاعات یك سازمان 

از نظر شخص نفوذگر حملات به گروههای زیر تقسیم می شوند: 

۱ داخلی : یعنی اینكه حملات از طریق كاركنان و یا شركای تجاری و یا حتی مشتریانی كه به شبكه شما متصل می باشند. 

۲ خارجی : حملاتی كه از خارج سازمان و معمولا از طریق اینترنت انجام می گیرد.

روشهای آسیب رسانی و نفوذ

●استفاده از آسیب پذیری های معروف:

دراكثر موارد حمله به معنی تلاش برای استفاده از نقص یا ایجاد آن در سیستم امنیتی یك سازمان اطلاق می شود و این یكی از راههای نفوذگری در شبكه می باشد.اغلب خود سازمان ممكن است از ابزاری برای امن كردن شبكه استفاده كند كه كار حمله كننده را آسان می سازد به بیان واضح تر اینكه ابزارهای امنیتی نیز خود دارای نواقص و حفره های امنیتی می باشد كه اختیارات بیشتری را به نفوذگر می دهد. این نرم افزارها اغلب مانند شمشیر دو لبه عمل می كنند و مورد استفاده هردو گروه كاربران وحمله كنندگان قرارمی گیرد مانند نرم افزارهای كنترل صحت و یكپارچگی فایل یا نرم افزارهایی كه جهت تست آسیب پذیری شبكه مورد استفاده قرارمی گیرند.چك كردن یكپارچگی فایلها با استفاده از روش های سیستمی و با قابلیت ادغام روشهای مختلف با یكدیگر و با ابزارهایی نظیر anti SATAN یا Courtney امكان پذیر می باشد. 

●ترافیك خروجی غیر معمول:

یك نفوذگر با استفاده از تعداد زیادی Exploit و حتی نفوذ های ناموفق سعی در به دست آوردن كنترل كامپیوتر مقصد دارد. این عملیات نفوذگرانه، ترافیك معمول شبكه را افزایش می دهد و نشانه وقوع یك حمله درآینده می باشد. هر ابزار تست آسیب پذیری می بایست قابلیت تشخیص فعالیت های مشكوك و غیر متعارف را داشته باشد و با ارائه گزارش ، اعلام خطر لازم را به مدیر شبكه بدهد. 

حد تكرار برای كمك به تشخیص فعالیتهای واقعی و مشكوك :

فعالیتهای شبكه بوسیله دریافت و كنترل بعضی پارامترها قابل شناسایی است مانند User Profile یا از Session State .

●زمان بین تكرار فعالیتها:

 پارامتری برای تشخیص زمان سپری شده بین دو واقعه متوالی. مثلا" وقتی بخواهید با نام كاربری اشتباه وارد سیستم شوید، سه تلاش برای ورود با نام غلط بین فاصله زمانی ۲ دقیقه یك فعالیت مشكوك به نظر می رسد.  اشتباه در تایپ ویا جوابهایی كه در یك Session ایجاد می شود. پروتكل ها وسرویس های شبكه به صورت كاملا" دقیقی مستند شده اند و از ابزارهای نرم افزاری خاص استفاده می كنند. هرگونه ناهماهنگی با قالب شناخته شده( مثل اشتباه در تایپ یك دستور ) ممكن است اطلاعاتی برای شناسایی سرویسهای كه می توانند مورد حمله یك نفوذگر قراربگیرند باشد.اگر امكان Audit در سیستم فعال شده باشد ،مثل Send Mail Relaying، توالی ارتباط Log بصورت معمولی و قابل پیش بینی اتفاق می افتد.هرچند كه اگر در Log دریافت شده دستورات غیر مجاز دیده شود ممكن است نتیجه موارد اشتباه غیر عمدی ویا سعی در Spoofing باشد( Spoofing به این معنی است كه نفوذگر آدرس خود را به آدرسی كه برای سیستم شناخته شده است تغییر داده و به این ترتیب به سیستم نفوذ می كند) .

تست تلاشهای مخرب شامل موارد زیر باشد: 

  ▪ شناسایی تلاشهای متعدد برای جبران خطاهای تایپی و تكرار دستورات 

▪   تشخیص خطاهای مكرر برای یافتن پروتكل ها كه بدنبال یك تلاش موفق انجام می شود. 

  ▪ تشخیص خطا و یادگیری در جهت شناسایی نرم افزارهای و یا سیستم عامل های موجود در سایت مقصد. 

●ناهماهنگی در جهت ارسال و دریافت اطلاعات 

هرگونه ناهماهنگی ترافیكی در Packetها یا یك Session  نشانه ای از یك حمله پنهانی است. بررسی آدرس مبداء و مقصد ( به صورت ورودی یا خروجی) میتواند جهت Packet را تشخیص بدهد. روند برقراری یك session  با تشخیص اولین پیام ارسال شده شناسایی می شود. یك درخواست برای دریافت یك سرویس از شبكه محلی به صورت یك session ورودی است و پروسه فعال كردن یك سرویس بر پابه Web از یك شبكه محلی یك session خروجی است. 

موارد زیر می تواند به عنوان حمله محسوب شود: 

Packet هایی كه منشاء آنها اینترنت است بدون اینكه در خواستی از سمت شبكه محلی داشته باشد و وارد شبكه شود.  این حالت ممكن است نشان دهنده یك حمله IP Spoofing از خارج باشد. این مشكلات می توانند درRouter هایی كه قابلیت مقایسه آدرس مبداء و مقصد را دارند بر طرف شوند .در عمل تعداد اندكی از Router ها در شبكه می توانند به عنوان فایروال عمل كنند. 

بر عكس حالت قبلPacket هایی كه به صورت خروجی در یك شبكه محلی ایجاد می شوند و به یك شبكه خارجی فرستاده می شوند 

Packet ها با پورت های مبداء و مقصد غیر مشخص. اگر منبع پورت در مورد یك درخواست ورود یا خروج اطلاعات با نوع سرویس یكسان نباشد ممكن است به عنوان یك تلاش برای نفوذ یا پویش سیستم تلقی شود. بطور مثال در خواست Telnet از روی پورت ۱۰۰ در محیطی كه انتظار چنین پشتیبانی برای سرویس وجود ندارد.ترافیك غیر معمول بیشتر توسط فایروال شناسایی شده و Packet های مشكوك را ازبین می برد. با توجه به اینكه فایروالها همیشه با سیستم های تشخیص نفوذ ادغام نمی شوند ، بنابراین ممكن است كه سیستمهای تشخیص نفوذ راه حلی برای این مشكل باشد. 

●علائم نفوذ 

معمولا با اجرای برنامه های خاص در سیستم انتظار مواجهه با رفتارهای خاص و مشابه وجود دارد 

بعضی از موارد مانند موارد زیر : 

▪مشخصات تاریخ و زمان :

در بعضی محیط های خاص بطور معمول بعضی رفتارها در زمان خاصی در شبكه اتفاق می افتد. مثلا فرض كنید بطور معمول شنبه صبح یكسری اطلاعات به بخش مركزی شركت ارسال می شود كه مربوط به اطلاعات مالی است. چنین ترافیكی در شنبه صبح همیشه اتفاق می افتد و عادی است در صورتیكه چنین ترافیكی روز جمعه اتفاق بیفتد و ثبت شود ، غیر معمول است و باید به عنوان یك رفتار غیر معمول یا نفوذ به سیستم مورد بررسی دقیق قرارگیرد. 

▪ مشخصات منابع سیستم:

 بعضی نفوذ های خاص باعث خرابی بعضی پارامترهای خاص سیستم میشود مثلا یك حمله Brute Force برای شكستن حرف رمز باعث در گیر كردن CPU میشود در حالیكه یك حمله DoS همین كاررا با سرویس های سیستم انجام میدهد. استفاده سنگین از منابع سیستم ( پروسسور، حافظه، دیسك سخت ، سرویسها و اتصالات شبكه ) كه در زمانهای غیر معمول اتفاق می افتد برای شناسایی حمله بسیار مفید هستند و باید به آنها بسیار توجه كرد. 

 ▪Packetهایی با تایید های TCP غیر معمول : 

اگر در یك Packet نشانه مربوط به ACK فعال باشد و قبل از آن هیچ SYN Packet ارسال نشده باشد، ممكن است نتیجه یك حمله در سیستم باشدهمچنین این حالت ممكن است اثر یكPacket خراب هم باشد كه در یك شبكه با نرم افزار های خراب ایجاد می شود و واقعا" حمله نفوذی نباشد. 

▪  سرویس های مختلف با علایم مختلف : 

ممكن است در بعضی موارد انتظار ایجاد ترافیك خاص از یك كاربر مشخص داشته باشیم مثلا كاربری كه در یك ماموریت اداری بسر می برد معمولا" فقط نامه های خود را چك می كند ویا فایلی را انتقال می دهد . در صورتیكه دسترسی این كاربر به پورت های مختلف از طریق Tel net ، دلیلی بر امكان نفوذ یا حمله است . 

●موارد غیر معمول 

چگونگی عملكرد IDS :

مهمترین كار یك سیستم كشف نفوذگر،دفاع از كامپیوتر بوسیله شناسایی حمله و جلوگیری از آن است. شناسایی حمله هكر بستگی به نوع و تعداد عكس العمل مورد نظر دارد. ( شكل ۱)

 

 فعالیت های سیستم های تشخیص نفوذ (1)

 

سیستم های تشخیص نفوذ زیرساخت

مقابله با نفوذ، نیاز به یك سیستم تركیبی دام گذاری و تله اندازی دارد كه هردو این پروسه ها باید با بررسی و دقت انجام شود. از كارهای دیگری كه باید انجام داد ، تغییر دادن جهت توجه هكر است.هر دوسیستم واقعی و مجازی(Honeypot) به دام اندازی هكر به طور دائمی دیده بانی (Monitor ) می شوند و داده های تولید شده توسط سیستم شناسایی نفوذ گر(IDS) برای شناسایی نحوه عملكرد حمله به دقت بررسی می شود كه این مهمترین وظیفه یك IDS جهت شناسایی حملات و یا نفوذهای احتمالی می باشد. وقتی كه یك حمله یا نفوذ شناسایی شد، IDS سرپرست شبكه را مطلع می سازد. مرحله بعدی كار می تواند بر عهده سرپرست شبكه یا خود IDS باشد كه از بررسیهای به عمل آمده نتیجه گیری كرده و اقدام متقابل را انجام دهد.(مانند جلوگیری از عملكرد یك قسمت بخصوص برای پایان بخشیدن به Session های مشكوك یا تهیه نسخه پشتیبان از سیستم برا ی حفاظت از اطلاعات ، و یا انتقال ارتباط به یك سیستم گمراه كننده مانند Honeypot و چیزهای دیگر كه بر اساس سیاستهای (Policy ) شبكه قابل اجرا باشد . در حقیقت IDS یك از عناصر سیاستهای امنیتی شبكه است.در بین وظایف مختلف IDS ، شناسایی نفوذگر از اساسی ترین آنهاست .حتی ممكن است در مراجع قانونی از نتایج و گزارشات حوادثی كه IDS اعلام می كند استفاده نمود، و از حملاتی كه در آینده اتفاق خواهد افتاد با اعمال وصله های امنیتی مناسب از حمله به یك كامپیوتر بخصوص ویا یك منبع شبكه جلوگیری كرد.  شناسایی نفوذ ممكن است گاهی اوقات زنگ خطر اشتباهی را به صدا در آورد. برای مثال نتیجه خراب كاركردن یك كارت شبكه و یا ارسال شرح یك حمله و یا اثر یك نفوذ ازطریقEmail .

ساختار و معماری سیستم تشخیص نفوذ: 

سیستم تشخیص نفوذ یك هسته مركزی دارد و یك تشخیص دهنده(موتور تشخیص) است كه مسئولیت تشخیص نفوذ را دارد. این سنسور یك مكانیزم تصمیم گیری بر اساس نوع نفوذ دارد. 

 

 

شناسه نمونه

این سنسور اطلاعات خام را از سه منبع دریافت می كند:

۱ ) از اطلاعات موجود در بانك اطلاعلتی خود IDS. 

۲ ) فایل ثبت وقایع سیستم (syslog). 

۳ ) آثار ترافیك عبوری و دیده بانی شبكه. 

فایل ثبت وقایع سیستم (syslog) ممكن است به طور مثال اطلاعات پیكربندی سیستم و دسترسی های كاربران باشد. این اطلاعات اساس تصمیم گیری های بعدی مكانیزم سنسور خواهد بود.این سنسور با یك Event Generator كه مسئول جمع آوری اطلاعات است با هم كار می كنند.( شكل ۴) 

 اجزای شناسه(4)

قوانین جمع آوری اطلاعات كه بوسیله سیاست های Event generator مشخص می شود ، تعیین كننده نوع فیلترینگ از روی حوادث و اطلاعات ثبت شده است . Event  Generator ، مثل سیستم عامل یا شبكه یا یك برنامه اجرایی ، تولید كنندهPolicy هایی هستند كه ممكن است یك واقعه ایجاد شده در سیستم عامل یا Packet های شبكه را ثبت كنند. این مجموعه به همراه اطلاعات Policy می تواند در یك سیستم محافظت شده یا خارج از شبكه قرار داده شود. در بعضی شرایط خاص هیچ محل مشخصی به عنوان محل حفظ اطلاعات ایجاد نمی شود مثل وقتی كه اطلاعات جمع آوری شده از وقایع مستقیما" به یك سیستم آنالیز ارسال می شود.  وظیفه سنسور فیلتر كردن اطلاعات است و حذف كردن هر داده غیر مرتبط كه از طرف منابع دریافت اطلاعات می رسد. تحلیل كننده برای دستیابی به این هدف از Policy های موجود استفاده می كند.تحلیل گر نكاتی مانند اثر و نتیجه حمله ، پرو فایل رفتارهای نرمال و صحیح و پارامترهای مورد نیاز مثل Threshold ها را بررسی می كند .علاوه بر همه اینها بانك اطلاعاتی كه پارامترهای پیكربندی IDS را در خود نگه می دارد، روشهای مختلف ارتباطی را ایجاد می كنند.سنسور یا گیرنده هم بانك اطلاعاتی خاص خود را دارد، كه شامل تاریخچه پویایی از نفوذهای پیچیده بوده یا با توجه به تعدد حمله مورد تحلیل قرارگرفته است.سیستم تشخیص نفوذ می تواند به صورت متمركز مثل برقراری یك فایروال فیزیكی یا به صورت غیر متمركز انجام شود.یك IDS غیر متمركز شامل تعداد زیادی سیستم تشخیص نفوذ در یك شبكه بزرگ است كه هركدام از آنها با هم در ارتباط هستند.سیستم های پیچیده تر از ساختاری پیروی می كنند كه ماژول های مشابه برنامه های خود اجرایی دارند كه روی هر كامپیوتر اجرا می شوند. عملكرد این سیستم جایگزین ، مونیتور و فیلتر كردن تمام فعالیتهای مرتبط با یك بخش محافظت شده است كه بتواند یك آنالیز دقیق و پاسخ متناسب از شبكه دریافت كند.یكی از قسمت های بسیار مهم IDS برنامه ای است كه به سرور آنالیز كننده گزارش می دهد ،(DIDS(Database IDS و دارای ابزار آنالیز پیچیده تری است كه حملات غیر متمركز را نیز شناسایی می كند. دلیل دیگری كه وجود دارد مربوط به قابلیت حمل و انتقال درچند منطقه فیزیكی است.علاوه بر این عامل جایگزین مشخص برای تشخیص و شناسایی اثر حمله های شناخته شده می باشد.یك راه حل ساختاری چند برنامه ای كه در سال ۱۹۹۴ ایجاد شد  AAFIDیاAutonomous Agent for Intrusion Detection است.(شكل ۵).

 

سازگار نمایندگی AAFID از سیستم تشخیص نفوذ به کارگیری عاملهای خودکار

این ساختار از یك جایگزین استفاده می كند كه بخش به خصوصی از رفتار سیستم را در زمان خاص دیده بانی می كند.بطور مثال یك جایگزین می تواند تعداد دفعاتی را كه به سیستم Telnet شده تشخیص داده و در صورتی كه این عدد منطقی به نظر نرسد آنرا گزارش كند. یك جایگزین همچنین قابلیت ایجاد زنگ خطر در زمان وقوع یك حادثه مشكوك را دارد.جایگزین ها می توانند مشابه سازی شوند و به سیستم دیگر منتقل گردند.به غیر از جایگزین ها ، سیستم می تواند رابط هایی برای دیده بانی كل فعالیتهای یك كامپیوتر بخصوص داشته باشد.این رابط ها همیشه نتایج عملیات خود را به یك مونیتور مشخص ارسال می كنند. سیستم های مانیتور اطلاعات را از نقاط مختلف و مشخص شبكه دریافت می كنند و این بدین معنی است كه می توانند اطلاعات غیر متمركز را بهم ارتباط دهند و نتیجه گیری نهایی را انجام دهند.به انضمام اینكه ممكن است فیلتر هایی گذاشته شود تا داده های تولید شده را بصورت انتخابی در یافت نماید.

ارسال در تاريخ پنجشنبه هفدهم مرداد 1392 توسط اکبر صادق نژاد

GetBC(45);آرشیو نظرات

صفحه اول آرشيو مطالب پست الكترونيك قالب وبلاگ راهنمای وبلاگ نویسان
تمام حقوق اين وبلاگ و مطالب آن متعلق به صاحب آن مي باشد.

اسلایدر

ربات چیست

 

تاریخچه ربات

كلمه‌ ربات‌ بعد از به‌ صحنه‌ درآمدن‌ یك‌ نمایش‌ در سال‌1920 میلادی‌ در فرانسه‌ متداول‌ و مشهور گردید. در این‌ نمایش‌ كه‌ اثر«كارل‌ كپك‌» بود، موجودات‌ مصنوعی‌ شبیه‌ انسان‌، وابستگی‌ شدیدی‌نسبت‌ به‌ اربابان‌ خویش‌ از خود نشان‌ می‌دادند. این‌ موجودات‌ مصنوعی‌شبیه‌ انسان‌ در آن‌ نمایش‌، ربات‌ نام‌ داشتند.
در حال‌ حاضر ربات‌هایی‌ را كه‌ در شاخه‌های‌ مختلف‌ صنایع‌ مورداستفاده‌ می‌باشند، می‌توان‌ به‌ عنوان‌ «ماشین‌های‌ مدرن‌، خودكار، قابل‌هدایت‌ و برنامه‌ریزی‌»تعریف‌ كرد. این‌ ربات‌ها قادرند در محل‌های‌متفاوت‌ خطوط تولید، به‌ طور خودكار، وظایف‌ گوناگون‌ تولیدی‌ را تحت‌یك‌ برنامه‌ از پیش‌ نوشته‌ شده‌ انجام‌ دهند.
گاهی‌ ممكن‌ است‌ یك‌ربات‌، جای‌ اپراتور در خط تولید بگیرد و زمانی‌ این‌ امكان‌ هم‌ وجوددار كه‌ یك‌ كار مشكل‌ و یا خطرناك‌ به‌ عهده‌ ربات‌ واگذار شود.همانطور كه‌ یك‌ ربات‌ می‌تواند به‌ صورت‌ منفرد یا مستقل‌ به‌ كاربپردازد، این‌ احتمال‌ نیز وجود دارد كه‌ چند ربات‌ به‌ صورت‌ جمعی‌ و به‌شكل‌ رایانه‌ای‌ در خط تولید به‌ كار گرفته‌ شوند.
ربات‌ها عموماً دارای‌ ابزار و آلاتی‌ هستند كه‌ به‌ وسیله‌ آنهامی‌توانند شرایط محیط را دریابند.این‌ آلات‌ و ابزار «حس‌ كننده‌» نام‌ دارند، ربات‌ها می‌توانند در چارچوب‌ برنامه‌ اصلی‌ خود، برنامه‌های‌جدید عملیاتی‌ تولید نمایند. این‌ ربات‌ها دارای‌ سیستم‌های‌ كنترل‌ وهدایت‌ خودكار هستند.
ربات‌های‌ صنایع‌ علاوه‌ بر این‌ كه‌ دارای‌ راندمان‌، سرعت‌، دقت‌ وكیفیت‌ بالای‌ عملیاتی‌ می‌باشند، از ویژگی‌های‌ زیر نیز برخوردارند:
- بسیاری‌ از عملیات‌ طاقت‌ فرسا و غیرقابل‌ انجام‌ توسط متصدیان‌ رامی‌توانند انجام‌ دهند.
- آنها، برخلاف‌ عامل‌ انسانی‌ یعنی‌ متصدی‌ خط تولید، قادر هستند سه‌شیفت‌ به‌ كار بپردازند و در این‌ خصوص‌ نه‌ منع‌ قانونی‌ وجود دارد و نه‌محدودیت‌های‌ فیزیولوژیكی‌ نیروی‌ كار.
- هزینه‌های‌ مربوط به‌ جلوگیری‌ از آلودگی‌ صوتی‌، تعدیل‌ هوا و فراهم‌آوردن‌ روشنایی‌ لازم‌ برای‌ خط تولید، دیگر بر واحد تولید تحمیل‌نخواهد شد.
- برای‌ اضافه‌ كاری‌ این‌ ربات‌ها، هزینه‌ اضافی‌ پرداخت‌ نمی‌شود.حق‌ بیمه‌، حق‌ مسكن‌ و هزینه‌ ایاب‌ و ذهاب‌ پرداخت‌ نمی‌شود. احتیاج‌ به‌افزایش‌ حقوق‌ ندارند و هزینه‌این‌ نیز از بابت‌ بهداشت‌ و درمان‌ بر واحدتولیدی‌ تحمیل‌ نمی‌كنند.
ویژگی‌های‌ ذكر شده‌ سبب‌ می‌شوند كه‌ سهم‌ هزینه‌ كار مستقیم‌ نیروی‌انسانی‌ در هزینه‌ محصولات‌ تولیدی‌، واحدهای‌ تولیدی‌ كاهش‌ پیداكند.

ربات

میشه بین صاحب نظران رباتیک و فعالان رباتیک در دانشگاه ها بحث در مورد تعریف ربات وجود داشته است، گاهی اوقات بر اساس تولید ربات، در شرکتی، تعریفی صنعتی و بر اساس تولید آن شرکت از ربات ارایه می شود و در مواردی نسبت به تکنولوژی ربات توصیف شده است
با این همه در زمان کنونی فناوری ساخت ربات در حدی است که با تکیه بر تکنولوژی جدید و پیشرفته کنونی و با کمی آینده نگری می توان تعریف عینی و دست یافتنی از ربات کرد.در این جا چند تعریف معتبر ذکر شده است:
بیشتر مردم تصورشان از ربات ،ماشینی است که اعمالی هوشمند شبیه به انسان انجام می دهد.فرهنگ و بستر یک ربات را به این گونه تعریف می کنند: "یک دستگاه یا وسیله خود کاری که قادر به انجام اعمالی است که معمولا به انسانها نسبت داده می شود و یا مجهز به قابلیتی است که شبیه هوش بشری است."
در حال حاضر و با شروع هزاره جدید ، هدف نهایی ،خلق رباتی است که همانند انسان خصوصیات برجسته ای در رفتار ، حرکت ،هوش و ارتباط از خود به نمایش بگذارد.یک ربات هوشمند را میتوان این گونه تعریف کرد:
"یک ربات هوشمند ،ماشین خودکار چند منظوره ای است که طیف وسیعی از وظایف متفاوت را، تحت شرایطی که حتی ممکن است به آن شناخت کافی نداشته باشد ،همانند انسان آن را انجام دهد"
موسسه صنعتی آمریکا RAI یا Robotic Industrial Association که شرکتی با سابقه در صنعت رباتیک می باشد و در تولید بازوهای ربات های صنعتی یا (Manipulators) است، این گونه ربات را تعریف می کند:
"یک ربات، یک جابجا کننده چند وظیفه ای برنامه پذیر است که برای حرکت دادن مواد ، قطعات ،ابزار ها یا وسایل خاص ،با استفاده از حرکات برنامه ریزی شده قابل تغییر برای تحقق فرامین مختلف ،طراحی شده است.
ربات در معنای عام تر و کلی تر یک ماشین الکترومکانیکی هوشمند است، با خصوصیات زیر:
1- می توان آن را مکرراً برنامه ریزی کرد.
2- چند کاره است.
3- Multi Tasking
4- کارآمد و مناسب برای محیط است و توانایی هماهنگ کردن خود با محیط را دارد.
و خلاصه ربات ماشینی است که کاری مستمر و تکراری را بدون خستگی و با سرعت بالا و بدون اشتباه (منظور با خطای کم) انجام دهد

ربات چیست؟

 

خسته نباشید من هم یه چیزی اضافه می کنم
کلمه روباتیک (robatics) اولین بار توسط ایزاک آسیموف در یک داستان کوتاه ارائه شد. ایزاک آسیموف (1920-1992) نویسنده کتابهای توصیفی درباره علوم و داستانهای علمی تخیلی است. ایزاک آسیموفRunaround را منتشر کرد و در آن قوانین سه‌گانه رباتیک را تعریف کرد.
هدف رباتیک اتصال هوش از ادراک به رفتار می باشد. رباتیک در اکثر مواقع در حوزه مهندسی برق، مهندسی مکانیک و مهندسی رایانه کاربرد دارد.
کنترل کننده ها اولین هدایت کننده های رباتیک بوده اند. استفاده از تئوری کنترل در هدایت سامانه های پیچیده ، موضوع علم سیبرنیتیک است. چرخه حس، طرح و عمل در هوش مصنوعی توسعه ای از علم سیبرنیتیک برای هدایت هوشمند سیستم ها می باشد، در این چرخه تعریف عمومی تری از خطا بکار رفته است و هدف آن حداقل سازی این خطاست.
در این چرخه حس وظیفه گرفتن اطلاعات از حسگر های ربات تبدیل آن به دانشی درباره جهان ، وظیفه اخذ دانش و حصول آگاهی، استدلال ، تصمیم گیری و تولید اوامری برای اجرا و عمل وظیفه انجام اوامر را بر عهده دارد.
ربات یک ماشین هوشمند است که قادر است در شرایط خاصی که در آن قرار می گیرد، کار تعریف شده ای را انجام دهد و همچنین قابلیت تصمیم گیری در شرایط مختلف را نیز ممکن است داشته باشد. با این تعریف می توان گفت ربات ها برای کارهای مختلفی می توانند تعریف و ساخته شوند.مانند کارهایی که انجام آن برای انسان غیرممکن یا دشوار باشد.
برای مثال در قسمت مونتاژ یک کارخانه اتومبیل سازی، قسمتی هست که چرخ زاپاس ماشین را در صندوق عقب قرار می دهند، اگر یک انسان این کار را انجام دهد خیلی زود دچار ناراحتی هایی مثل کمر درد و ...می شود، اما می توان از یک ربات الکترومکانیکی برای این کار استفاده کرد و یا برای جوشکاری و سایر کارهای دشوار کارخانجات هم همینطور.
و یا ربات هایی که برای اکتشاف در سایر سیارات به کار میروند هم از انواع ربات هایی هستند که در جاهایی که حضور انسان غیرممکن است استفاده می شوند.
علم رباتیک از سه شاخه اصلی تشکیل شده است:
1 الکترونیک ( شامل مغز ربات)
2 مکانیک (شامل بدنه فیزیکی ربات)
3 نرم افزار (شامل قوه تفکر و تصمیم گیری ربات)
اگریک ربات را به یک انسان تشبیه کنیم، بخشهایی مربوط به ظاهر فیزیکی انسان را متخصصان مکانیک می سازند
مغز ربات را متخصصان الکترونیک توسط مدارای پیچیده الکترونیک طراحی و می سازند
و کارشناسان نرم افزار قوه تفکر را به وسیله برنامه های کامپیوتری برای ربات شبیه سازی می کنند تا در موقعیتهای خاص ، فعالیت مناسب را انجام دهد.
روباتیک، علم مطالعه فن آوری مرتبط با طراحی، ساخت و اصول کلی و کاربرد روباتهاست. روباتیک علم و فن آوری ماشینهای قابل برنامه ریزی، با کاربردهای عمومی می باشد.
برخلاف تصور افسانه ای عمومی از رباتها به عنوان ماشینهای سیار انسان نما که تقریباً قابلیت انجام هر کاری را دارند، بیشتر دستگاههای روباتیک در مکانهای ثابتی در کارخانه ها بسته شده اند و در فرایند ساخت با کمک کامپیوتر، اعمال قابلیت انعطاف، ولی محدودی را انجام می دهند چنین دستگاهی حداقل شامل یک کامپیوتر برای نظارت بر اعمال و عملکردهای و اسباب انجام دهنده عمل مورد نظر، می باشد. علاوه براین، ممکن است حسگرها و تجهیزات جانبی یا ابزاری را که فرمان داشته باشد بعضی از رباتها، ماشینهای مکانیکی نسبتاً ساده ای هستند که کارهای اختصاصی مانند جوشکاری و یا رنگ افشانی را انجام می دهند. که سایر سیستم های پیچیده تر که بطور همزمان چند کار انجام می دهند، از دستگاههای حسی، برای جمع آوری اطلاعات مورد نیاز برای کنترل کارشان نیاز دارند. حسگرهای یک ربات ممکن است بازخورد حسی ارائه دهند، طوریکه بتوانند اجسام را برداشته و بدون آسیب زدن، در جای مناسب قرار دهند. ربات دیگری ممکن است دارای نوعی دید باشد.، که عیوب کالاهای ساخته شده را تشخیص دهد. بعضی از رباتهای مورد استفاده در ساخت مدارهای الکترونیکی، پس از مکان یابی دیداری علامتهای تثبیت مکان بر روی برد، می توانند اجزا بسیار کوچک را در جای مناسب قرار دهند. ساده ترین شکل رباهای سیار، برای رساندن نامه در ساختمانهای اداری یا جمع آوری و رساندن قطعات در ساخت، دنبال کردن مسیر یک کابل قرار گرفته در زیر خاک یا یک مسیر رنگ شده که هرگاه حسگرهایشان در مسیر، یا فردی را پیدا کنند متوقف می شوند. رباتهای بسیار پیچیده تر رد محیط های نامعین تر مانند معادن استفاده می شود.
روباتها همانند کامپیوترها قابلیت برنامه ریزی دارند.بسته به نوع برنامه ای که شما به آنها می دهید.کارها وحرکات مختلفی را انجام می دهند.رشته دانشگاهی نیز تحت عنوان روباتیک وجود دارد.که به مسایلی از قبیل سنسورها، مدارات ، فیدبکها،پردازش اطلاعات وبست وتوسعه روباتها می پردازد.روباتها انواع مختلفی دارند از قبیل روباتهای شمشیر باز، دنبال کننده خط،کشتی گیر،
فوتبالیست،و روباتهای خیلی ریز تحت عنوان میکرو روباتها،روباتهای پرنده وغیره نیز وجود دارند.
روباتها برای انجام کارهای سخت ودشواری که بعضی مواقع انسانها از انجام آنها عاجز یا انجام آنها برای انسان خطرناک هستند.مثل روباتهایی که در نیروگاهای هسته ای وجود دارند.،استفاده می شوند.
کاری که روباتها انجام میدهند.، توسط میکرو پروسسرها(microprocessors) و میکروکنترلرها(microcontroller) کنترل می شود.با تسلط در برنامه نویسی این دو می توانید دقیقا همان کاری را که انتظار دارید روبات انجام دهد.
روباتهایی شبیه انسان (human robotic)نیز ساخته شده اند.،آنها قادرند اعمالی شبیه انسان را انجام دهند.حتی بعضی از آنها همانند انسان دارای احساسات نیز هستند.بعضی از آنها شکلهای خیلی ساده ای دارند.آنها دارای چرخ یا بازویی هستند که توسط میکرو کنترلرها یا میکرو پرسسرها کنترل می شوند.در واقع میکروکنترلر یا میکرو پروسسر به مانند مغز انسان در روبات کار می کند.برخی از روباتها مانند انسانها وجانوران خون گرم در برخورد و رویارویی با حوادث ومثایل مختلف به صورت هوشمند از خود واکنش نشان می دهند.یک نمونه از این روباتها روبات مامور است.
برخی روباتها نیز یکسری کارها را به صورت تکراری با سرعت ودقت بالا انجام می دهند مثل روبات هایی که در کارخانه های خودرو سازی استفاده می شوند.این گونه روبات کارهایی از قبیل جوش دادن بدنه ماشین ، رنگ کردن ماشین را با دقتی بالاتر از انسان بدون خستگی و وقفه انجام می دهند.

ویژگیهای یک روبات

 

یک روبات دارای سه مشخصه زیر است
۱-داری حرکت وپویایی است
۲-قابلیت برنامه ریزی جهت انجام کارهای مختلف را دارد
۳-بعد از اینکه برنامه ریزی شد.قابلیت انجام وظایفش را به صورت خودکار دارد.
ممکن است روزی فرا برسد که روباتها جای انسانها را در انجام کارها بگیرند.
حتی بعضی از آنها ممکن است به صورت
محافظ شخصی از جان انسانهادر مقابل خطرات احتمالی حفاظت کنند.

آناتومی اندام روبات های شبیه انسان
در سال ۱۹۵۰ دانشمندان تصمیم گرفتند.شکلی از رباتهای دو پارا درست کنند.که از لحاظ فیزیکی شبیه انسان باشند.این گونه روباتها متشکل از دو بازو دو پا هستند.که دستها و پاها به صورت متقارن وشبیه بدن انسان در سمت راست وچپ ربات قرار گرفته اند.برای انجام چنین کاری آنها می بایست در ابتدا آناتومی بدن خود را می شناختند.آنها معتقد بودن که انسانها طی میلیونها سال تکامل یافته اند.،تا اینکه امروزه قادرند انواع مختلفی از کارها را انجام دهند.اگر از مردم راجع به روباتهای شبیه انسان سوال کنید.آنها در اولین وهله به یاد فیلم پلیس آهنی می افتند.شما نیز می توانید با استفاده از کاغذهای استوانه ای و تک های چوب وچسب شکلی مانند زیر درست کنید.

حرکت در روبات

هنگامیکه شما راجع به مطلبی فکر می کنید و برای آن دنبال پاسخ می گردید.می توانید جواب خود را در طبیعت بگیرید.به حیواناتی که اطراف ما هستند.،و مانند ما می توانند در چهار جهت حرکت کنند.دقت کنید.به طور مثال به حرکت فیل توجه کنید.مفاصلی که در پاها وجود دارند.سبب حرکت پاها به سمت عقب،جلو، چپ و راست می شوند
هنگامکه این حیوان حرکت می کند وزن خود را بر روی پا هایش تقسیم میکند.بنابراین این امکان را دارد که تعادلش را حفظ کند و بر روی زمین نیافتد.در روباتها نیز همین مسئله وجود دارد اگر یکی از پاهای آن در هوا قرار بگیرد روبات متوقف می شود.واین امکان وجود دارد بر روی زمین بیافتد.به حرکت مورجه ها دقت کنید.این موجود ۶ پا دارد. در هنگام حرکت به سمت جلو سه پایش را به سمت جلو وسه پای دیگرش را در همان موقعیت به سمت عقب فشار میدهد .دو پا از یک طرف ویک پا از طرف دیگرهمواره کار مشترکی را انجام می دهند. واین کار سبب حرکت مورچه به سمت جلو می شود.
حشرات بدلیل داشتن پاهای بیشتر وفرم پاها راحتر از حیوانات چهار پا می توانند تعادل خود را در حرکت حفظ کنند.بهمین دلیل رباتهای شبیه حشرات بیشتر از روباتهایی شبیه سگ و گربه ساخته شده اند.

لگو روبات(lego robot)

برای شروع به ساخت روبات بهتر است .،که با لگو ها ونحوه اسمبل کردن آنها آشنا شوید.لگوها ایده های خوبی در ساخت روبات به شما می دهند.بسیاری از روباتهایی که ساخته شده اند.حشره،حیوان،انسان نیستند.بلکه آنها لگو هستند.شما می توانید بدنه روبات خود را بوسیله لگوها بسازید.و مدارات الکترونیک را در آن جا سازی کنید.
بیشتر ماشینهایی که وجود دارند از چهار چرخ تشکیل شده اند.دو چرخ جلویی دارای چرخش زاویه ای هستند.،و دو چرخ عقبی در جای خود ثابت هستند.،وتنها میچرخند،حرکت به سمت راست،جلو و عقب را چرخهای جلویی تعیین می کنند.در برخی از ماشینها هر چهار چرخ دارای این وضعیت هستند.از این موارد در ساخت لگو روباتها شبیه ماشین استفاده می شود.برخی از ماشینهای پیشرفته از راه دور کنترل می شوند(remote control) که این مسئله را براحتی می توان در روباتها بست وتوسعه داد.
برای ساخت یک لگو ماشین احتیاج به چهار چرخ پلاستیکی و دو میله تحت عنوان محور احتیاج دارید.شاید بتوانید این قطعات را براحتی در یک ماشین اسباب بازی پیدا کنید.برخی از طراحان روبات به جای چهار چرخ از سه چرخ استفاده می کنند.در این حالت عموما دو چرخ ثابت وتنها در جای خود می چرخند و تنها یک چرخ دارای حرکت آزاد است.نوع دو چرخ آن نیز وجود دارد.در این حالت هر دوچرخ دارای حرکت آزاد زاویه ای هستند.
برای حل مشکل تعادل روباتها در هنگام چرخش از چهار چرخ استفاده می شود. در هر طرف دوچرخ وجود دارد.که چرخهای در هر سمت بوسیله تسمه یا نواری پلاستیکی بهم متصل می شوند.
کلمه ربات توسط Karel Capek نویسنده نمایشنامه R.U.R (روبات‌های جهانی روسیه) در سال 1921 ابداع شد. ریشه این کلمه، کلمه چک اسلواکی(robotnic) به معنی کارگر می‌باشد.
در نمایشنامه وی نمونه ماشین، بعد از انسان بدون دارا بودن نقاط ضعف معمولی او، بیشترین قدرت را داشت و در پایان نمایش این ماشین برای مبارزه علیه سازندگان خود استفاده شد.
البته پیش از آن یونانیان مجسمه متحرکی ساخته بودند که نمونه اولیه چیزی بوده که ما امروزه ربات می‌نامیم.
امروزه معمولاً کلمه ربات به معنی هر ماشین ساخت بشر که بتواند کار یا عملی که به‌طور طبیعی توسط انسان انجام می‌شود را انجام دهد، استفاده می‌شود.

ربات‌ها چه کارهایی انجام می‌دهند؟

بیشتر ربات‌ها امروزه در کارخانه‌ها برای ساخت محصولاتی مانند اتومبیل؛ الکترونیک و همچنین برای اکتشافات زیرآب یا در سیارات دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ربات‌ها از چه ساخته می‌شوند؟

ربات‌ها دارای سه قسمت اصلی هستند:
* مغز که معمولاً یک کامپیوتر است.
* محرک و بخش مکانیکی شامل موتور، پیستون، تسمه، چرخ‌ها، چرخ دنده‌ها و ...
* سنسور که می‌تواند از انواع بینایی، صوتی، تعیین دما، تشخیص نور، تماسی یا حرکتی باشد.
با این سه قسمت، یک ربات می‌تواند با اثرپذیری و اثرگذاری در محیط کاربردی‌تر شود.

تأثیر رباتیک در جامعه:

علم رباتیک در اصل در صنعت به‌کار می‌رود و ما تأثیر آن را در محصولاتی که هر روزه استفاده می‌کنیم، می‌بینیم. که این تأثیرات معمولاً در محصولات ارزان‌تر دیده می‌‌شود.
ربات‌ها معمولاً در مواردی استفاده می‌شوند که بتوانند کاری را بهتر از یک انسان انجام دهند یا در محیط پر خط فعالیت نمایند مثل اکتشافات در مکان‌های خطرناک مانند آتش‌فشان‌ها که می‌توان بدون به خطر انداختن انسان‌ها انجام داد.

مشکلات رباتیک:

البته مشکلاتی هم هست. یک ربات مانند هر ماشین دیگری، می‌تواند بشکند یا به هر علتی خراب شود. ضمناً آن‌ها ماشین‌های قدرتمندی هستند که به ما اجازه می‌دهند کارهای معینی را کنترل کنیم.
خوشبختانه خرابی ربات‌ها بسیار نادر است زیرا سیستم رباتیک با مشخصه‌های امنیتی زیادی طراحی می‌شود که می‌تواند آسیب‌ آن‌ها را محدود ‌کند.
در این حوزه نیز مشکلاتی در رابطه با انسان‌های شرور و استفاده از ربات‌ها برای مقاصد شیطانی داریم. مطمئناً ربات‌ها می‌توانند در جنگ‌های آینده استفاده شوند. این می‌تواند هم خوب و هم بد باشد. اگر انسان‌ها اعمال خشونت آمیز را با فرستادن ماشین‌ها به جنگ یکدیگر نمایش دهند، ممکن است بهتر از فرستادن انسان‌ها به جنگ با یکدیگر باشد. ربات‌ها می‌توانند برای دفاع از یک کشور در مقابل حملات استفاده می‌شوند تا تلفات انسانی را کاهش دهد. آیا جنگ‌های آینده می‌تواند فقط یک بازی ویدئویی باشد که ربات‌ها را کنترل می‌کند؟

مزایای رباتیک:

مزایا کاملاً آشکار است. معمولاً یک ربات می‌تواند کارهایی که ما انسان‌ها می‌خواهیم انجام دهیم را ارزان‌تر انجام‌ دهد. علاوه بر این ربات‌ها می‌توانند کارهای خطرناک مانند نظارت بر تأسیسات انرژی هسته‌ای یا کاوش یک آتش‌فشان را انجام دهند. ربات‌ها می‌توانند کارها را دقیقتر از انسان‌ها انجام دهند و روند پیشرفت در علم پزشکی و سایر علوم کاربردی را سرعت ‌بخشند. ربات‌ها به ویژه در امور تکراری و خسته کننده مانند ساختن صفحه مدار، ریختن چسب روی قطعات یدکی و... سودمند هستند.

تاثیرات شغلی:

بسیاری از مردم از اینکه ربات‌ها تعداد شغل‌ها را کاهش دهد و افراد زیادی شغل خود را از دست دهند، نگرانند. این تقریباً هرگز قضیه‌ای بر خلاف تکنولوژی جدید نیست. در حقیقت اثر پیشرفت‌ تکنولوژی مانند ربات‌ها (اتومبیل و دستگاه کپی و...) بر جوامع ، آن است که انسان بهره‌ورتر می‌شود.

قوانین سه‌گانه رباتیک:

ایزاک آسیموف نویسنده داستان‌های علمی تخیلی قوانین سه‌گانه رباتیک را به صورت زیر تعریف‌کرده است:
1ـ یک ربات نباید به هستی انسان آسیب برساند یا به واسطه بی‌تحرکی، زندگی یک انسان را به مخاطره بیاندازد.
2ـ یک ربات باید از دستوراتی که توسط انسان به او داده می‌شود، اطاعت کند؛ جز در مواردی که با قانون یکم در تضاد هستند.
3ـ یک ربات باید تا جایی‌که با قوانین یکم و سوم در تضاد نباشد از خود محافظت کند.

آینده رباتیک:

جمعیت ربات‌ها به سرعت در حال افزایش است. این رشد توسط ژاپنی‌ها که ربات‌های آن‌ها تقریباً دو برابر تعداد ربات‌های آمریکا است، هدایت شده است.
همه ارزیابی‌ها بر این نکته تأکید دارد که ربات‌ها نقش فزاینده‌ای در جوامع مدرن ایفا خواهند کرد. آن ها به انجام کارهای خطرناک، تکراری، پر هزینه و دقیق ادامه می‌دهند تا انسان‌ها را از انجام آن‌ها باز دارند.

ربات امدادگر

یکی از راهکارهایی که برای نجات مصدومین زلزله استفاده می شود، به کاربستن رباتیک و علوم کامپیوتر در عملیات امداد و نجات است. از طریق این فناوری‌ها می‌توان به مصدومین گرفتار در زیر آوار دسترسی پیدا کرده و جان آن‌ها را نجات داد
این ربوتها به گونه‌ای طراحی شده است که بتوان مسیر خود را در شکاف‌های باریک و از میان آوار به‌جا مانده از ساختمان بیابد و در لا‌به‌لای آن‌ها به جستجوی مصدومین حادثه بپردازد. پیکره‌ی این رباتها به یک دوربین و یک میکروفون برای دریافت داده‌هایی از میان ویرانی‌ها مجهز شده است. به علاوه یک حسگر حرارتی نیز به تجهیزات این ربوت ها افزوده شده، تا بتواند حرارت بدن مصدوم را دریافته و موقعیت او را بیابد. این حسگر، این امکان را نیز فراهم می‌سازد که حتی اگر در زیر آوار منبع نوری نیز وجود نداشت و مصدومین در تاریکی گرفتار شده بودند، باز هم فرصت یافته شدن آن‌ها وجود داشته باشد. طراحی منعطف این ربوتها برخی توانمندی‌های مختص محیط‌های دچار سانحه را به آن افزوده است، اگر در شرایطی این ربوتها با مانعی در زیر آوار برخورد کند و به سبب این برخورد تعادل خود را از دست بدهد و یا از ارتفاعی، فرو بیفتد، خواهد توانست با چرخش پیکره‌ی خود مجدداً به وضعیت متعادل و مناسب برای حرکت بازگردد.

مباني رباتيك

ربات ها ماشين هايي هستند كه به تقليد رفتار انسان ها يا حيوانات مي پردازند . انسان ها داراي جسم مي باشند و از ماهيچه براي حركت بدن ، حسگر براي دريافت اطلاعات محيط ، قدرت براي فعال كردن ماهيچه ها ، مغز براي پردازش اطلاعات حسگرها و دستور به ماهيچه ها و ويژگي هاي نامشهود ديگر مانند هوش و روحيه برخوردارند . به طور مشابه ربات ها نيز از ساختار قابل حركت ، موتورها ، حسگرهايي براي مشاهده محيط ، فعال ساز براي كنترل حركت ، منبع تغذيه و پردازنده / كامپيوتر براي كنترل رفتار و اجزاي خود برخوردار مي باشند . ربات هاي صنعتي بازوها يا ماشين هاي خودكار مكانيكي هستند كه توسط كامپيوتر كنترل شده و از آنها در خطوط مونتاژ كارخانه ها استفاده مي شود . وظايف آنها بازه وسيعي را از اتصال اجزاي بدنه اتومبيل تا قرار دادن يك قطعه بسيار كوچك در يك دستگاه الكترونيكي در بر مي گيرد .
يك ربات صنعتي كه از شش مفصل برخوردار است ، شباهت بسيار زيادي به بازوي انسان دارد . اين شش اتصال در واقع معادل شانه ، آرنج و مچ هستند . هر كدام از اين اتصالات توسط يك موتور DC/AC كنترل مي شوند . خود اين موتورها توسط سيگنال هايي كه توسط كابل منتقل مي شود ، كنترل مي گردند .
كامپيوتر كنترلي ربات شامل برنامه هايي است كه رفتار هر موتور را كنترل مي كند و بدين ترتيب ربات عمل مورد نياز را انجام مي دهد . براي حركت ربات ، اين رايانه ، موتورها و دريچه هاي مرتبط را فعال مي كند . ربات ها قابل برنامه ريزي جديد بوده و مي توان با برنامه ريزي جديد رفتار متفاوتي را از آنها انتظار داشت .
برنامه يك ربات جوشكاري حاوي دستورات لازم در زمينه ميزان جريان برق و اعمال جريان براي المان جوشكاري ربات است تا بدين ترتيب بعنوان قطعات فلزي با قطرهاي مختلف را به هم جوش داد . حسگرهاي موجود ، اطلاعات محيطي را به صورت پسخورد در اختيار كامپيوتر كنترلي قرار مي دهند و آنها را قادر مي سازند تا عمليات ربات را مطابق با شرايط محيطي تنظيم كنند . كامپيوترها سيگنال هاي فرمان را به ابزار رباتيك ارسال مي نمايند و بدين ترتيب عمليات كارخانه كنترل مي گردد .
مي توان ماشين هاي رباتيك را به گونه اي برنامه ريزي كرد كه وظايف مختلفي را انجام دهند و در نتيجه ربات ها مي توانند به منظور توليد محصولات مختلف ، مورد استفاده قرار گيرند . ربات هاي فوق در كارخانه هايي مورد استفاده قرار مي گيرند كه محصولات متنوعي را در دسته هاي كوچك توليد مي كنند و محصولات هر دسته با دسته ديگر فرق مي كند . ربات ها با سخت افزار فرآيند توليد ادغام مي شوند . پس از اينكه كار جاري خط توليد به پايان رسيد ، مي توان از اين ربات ها براي كار ديگر دوباره استفاده كرد .
خط توليدي كه در آن از ربات استفاده مي شود ، ممكن است فقط شش ماه دوام داشته باشد . پس از آن ، كارخانه به دليل تغيير محصول توليدي خود بايد خط توليد فوق را جمع آوري كند . از آنجايي كه مي توان ربات ها را براي انجام كارهاي مختلف برنامه ريزي كرد ، مي توان آنها را به راحتي از يك خط توليد جدا كرده و در جاي ديگر مورد استفاده قرار داد.
كارخانه موتورولا از دو ربات به طور همزمان براي مونتاژ قطعات الكترونيكي در دستگاه هاي راديويي خود استفاده مي كند . اين دو ربات دوازده كار پايه اي مانند قرار دادن قطعات الكترونيكي بر روي بوردهاي چاپي را بطور مشترك با هم انجام مي دهند . اين دو ربات به صورت جفت و دقيقا مانند دو بازوي يك انسان در خط مونتاژ كار مي كنند و كامپيوتر كنترل كننده با ارسال سيگنال هاي مناسب مانع از برخورد آنها باهم مي شود .

حواس انسان براي ربات ها :

تمركز طراحان بر شبيه سازي حواس انسان براي ربات ها است . ربات ها بايد بتوانند حسي از محيط پيرامون خود داشته باشند ( مشابه حواس انسان ) . آنها بايد بتوانند ببينند ، احساس كنند ، بشنوند ، بو بكشند و با انسان ها به زبان طبيعي صحبت كنند .رادارها ، دستگاههاي كاشف ، ميكروفن هاي جهت دار ، اسكنر هاي بدن و موارد مشابه قادر ند بهتر از اعضا ي بدن انسان عمل كنند ، ببينند و يا اشياء را شناسايي كنند . مشكل اصلي ، گردآوري اطلاعات نيست ، بلكه تفسير و درك آنهاست .
ساخت رباتي كه بتواند به سطح يك چاه نفت در دريا برود يا رباتي كه بتواند به يك راكتور هسته اي وارد شود ، بسيار متفاوت از رباتي است كه در آن لوله است . تصوير لوله تنها نشان دهنده جلبك هايي است كه به دور اتصالات جمع شده اند . اگر قرار است ربات تشخيص دهد كه مي تواند مشكل را حل كند يا نه ، بايد از هوش لازم براي رفع ابهام از تصوير و ايجاد يك تصوير واضح و روشن برخوردار باشد . ربات ها بايد اطلاعات مورد نياز را براي پاسخگويي به مسائل پيش آمده در جهان واقعي فراهم سازند . ربات ها بايد قادر به درك حوادث پيرامون خود باشند تا بتوانند بر آنها كنترل داشته باشند و گرنه ، داشتن حواس صرف براي گردآوري اطلاعات ، ارزشي نخواهد داشت . حواس آنها بايد پسخوري از اثرات رفتار انها بر جهان ، به آنها بدهد .

ربات هاي بيولوژيكي :

محققان به دنبال هوش هستند ، گرچه اين هوش لزوما به پيچيدگي مغز انسان كه از ميليارها نورون و تريليون ها اتصال برخوردار است نخواهد بود . گرچه بسياري از مناطق مغز انسان از ساختار يكنواختي برخوردارند ، ولي صدها منطقه در مغز وجود دارد كه از نظر معماري متمايز هستند . اين مساله سبب پيچيدگي شبيه سازي مغز انسان در ربات ها مي شود .
در مقايسه ، حشرات و موجودات دريايي از نورون هاي كمتري برخوردارند . مهندسان با استفاده از داده هاي رفتاري مي دانند كه چگونه بخش هاي مغز اين موجودات با هم در ارتباط هستند و همچنين از نحوه تعامل نورون هاي آنها به منظور انجام يك كار خاص مطلع هستند .
هوش مغز سوسك براي توسعه ربات هاي بيولوژيكي بكار گرفته شده است . حشرات در زمان حركت بالا ، زير با پيرامون موانع شش بازوي خود را كنترل مي كنند . ربات هاي شش بازويي مانند Lemur (مخففLimbed Excursion Mobile Utility Robot ) " ربات با قدرت حركت عضوي " از خصوصيات سيستم عصبي حشرات براي حركت در سطوح سخت و ناهموار به منظور گردآوري ، نمونه برداري و تحليل داده ها استفاده مي كنند .
ماهيچه ها مسبب حركت و دستكاري در مخلوقات هستند . فعال سازي هاي ربات ها در واقع شبيه ساز ماهيچه ها به شمار مي روند . فعال سازي هايي كه از پليمرهاي فعال شونده با جريان برق (EAP) استفاده مي كنند ، بيشترين شباهت را به ماهيچه هاي بيولوژيكي دارند . EAP ها در پاسخ به تحريك هاي الكتريكي تغيير شكل مي دهند .در صورتي كه به سيال هاي الكترورئولوژيك (ERF) مبتني بر EAP تحريك الكتريكي وارد شود ، چسبناك مي شوند . از ERF ها براي توسعه فعال سازي هاي مينياتوري كنترل شونده توسط جريان برق استفاده مي شود . نيروهايي كه در محيط هاي دور اعمال مي شوند ، سبب تغيير در ويسكوزيته ERF شده و بدين شكل خود را در اجزاي مكانيكي ربات نشان مي دهند .
از ربات هاي مبتني بر EAP در كاربردهاي پزشكي و فضايي استفاده مي شود . ربات ماهي اولين محصول تجاري است كه در آن از EAP استفاده شده است . اين ربات مي تواند بدون استفاده از موتور يا باتري و با استفاده القاء گرهاي موجود شنا كند .
EAP ها را ميتوان به شكل هاي مختلفي ساخت . از تركيب آنها با حسگرهاي MEMS ( سيستم ميكروالكترومكانيكي ) مي توان به فعال سازهاي هوشمند دست يافت . EAP واسطي است بين انسان و ماشين در واقع جايگزيني است براي حواس انسان . بعنوان مثال ، مي توان از EAP بعنوان واسط بين ربات و مغز انسان استفاده كرد . كلاوس پيترزانر از دانشگاه ساوت همپتون در انگلستان رباتي ساخته است كه توسط يك نمونه پرورش يافته و خاص از موجودات زنده " كپك مانند" كنترل ميشود . اين سلول ها از نور دوري مي كنند .
يك نمونه ستاره اي شكل از اين سلول ها به يك ربات شش بازويي ربات متصل گرديده اند . تابش نور سفيد بر بخشي از ارگانيسم سلول سبب مرتعش شدن آن مي گردد . اين ارتعاشات به رايانه منتقل شده و بر اساس آن سيگنال هاي كنترلي براي حركت بازوها ارسال مي گردد . با تابش نور برروي بخش هاي مختلف ستاره ، بازوهاي متفاوتي را ميتوان حركت داد . با انجام اين كار به صورتي منظم و با قاعده ، ميتوان ربات را به راه انداخت .
منابع :
مجله علم الكترونيك و كامپيوتر
ttp://riazicenter.ne
http://www.forum.microrayaneh.com

فیلم های آموزشی ربات های هوشمند

ربات ها

مهندسي روباتيك چيست؟

روبات چيست؟

روبات يك ماشين الكترومكانيكي هوشمند است با خصوصيات زير:

- مي توان آن را مكرراً برنامه ريزي كرد.

- چند كاره است.

- كارآمد و مناسب براي محيط است.

اجزاي يك روبات:

- وسايل مكانيكي و الكتريكي:

شاسي، موتورها، منبع تغذيه، ...

- حسگرها (براي شناسايي محيط):

دوربين ها، سنسورهاي sonar، سنسورهاي ultrasound، ...

- عملكردها (براي انجام اعمال لازم)

بازوي روبات، چرخها، پاها، ...

- قسمت تصميم گيري (برنامه اي براي تعيين اعمال لازم):

حركت در يك جهت خاص، دوري از موانع، برداشتن اجسام، ...

- قسمت كنترل (براي راه اندازي و بررسي حركات روبات):

نيروها و گشتاورهاي موتورها براي سرعت مورد نظر، جهت مورد نظر، كنترل مسير، ..

تصاویر زیبای از دنیای ربات های هوشمند

ربات هایبرید ( ترکیب سلولهای زنده با روباتهای مصنوعی )

ترکیب روبات با بید:

چارلز هیگینز (Charles Higgins)، استادیار دانشگاه آریزونا، روباتی ساخته است که توسط مغز و چشمهای یک بید هدایت میشود. هیگینز در گفتگو با مجله Computerworld چنین گفت که در واقع کار او این بوده که یک پروانه بید را روی روبات ببندد و سپس الکترودهایی را به رگهای عصبی (نورون) مربوط به بینایی در مغز بید، متصل کرده است. سپس این روبات نسبت به آنچه بید میبیند واکنش نشان میدهد. برای مثال اگر چیزی به سمت بید حرکت کند، روبات خود را از مسیر آن کنار میکشد.

هیگینز میگوید که قبلا سعی داشته یک تراشه کامپیوتری بسازد که قادر باشد آنچه که مغز هنگام پردازش تصویر انجام میدهد را بازسازی کند. او متوجه شد تراشه ای که بتواند تا حد زیادی مانند مغز انسان عمل کند، حدود 60 هزار دلار قیمت خواهد داشت.

او گفت:" فکر کردم با این قیمت، بازهم چیزی که به دست می آورم از مغز یک حشره که بسیار ارزانتر است، کیفیت نازل تری خواهد داشت. اگر یک سیستم زنده در اختیار داشته باشید، دستگاه حسی آن بسیار فراتر از چیزی که مصنوع دست ما باشد خواهد بود. ساختن یک مدل مصنوعی شدنی است، اما برای ساختن آن باید فراتر از محدوده فناوری موجود عمل کنیم."

به گفته هیگینز، این روبات 12 اینچی (30.48 سانتیمتری) چرخدار با هدایت ارگانیک، همین حالا هم راتر از محدوده فناوری روز عمل کرده است، اما تنها بذر آن چیزی است که در آینده به ترکیب بافت زنده با اجزاء کامپیوتری منجر خواهد شد.

" در دهه های آینده، این ترکیب چیز عجیبی نخواهد بود و بیشتر کامپیوترها حاوی بخشهای زنده خواهند بود. در آن زمان، دانش ما از زیست شناسی به جایی خواهد رسید که اگر قلب کسی بیمار شود، نیازی به یافتن اهدا کننده نخواهد بود و دانشمندان یک قلب جدید برای او پرورش خواهند داد. اگر من بتوانم مغزی را ساخته و پرورش دهم، میتوانم بگویم که واقعا از کامپیوتر استفاده کرده ام."

هیگینز میگوید در حالی در این مرحله از کار، پروانه بید از نظر جسمی به روبات متصل است، اما او امیدوار است که روزی برای اینکار تنها به مغز نیاز باشد. "آیا ما میتوانیم مغزی را پرورش دهیم که آنچه ما میخواهیم انجام دهد؟ آیا من میتوانم یک چشم متصل به یک مغز بسازم و آنرا وادار به انجام کاری که میخواهم، بکنم؟ آیا میتوانم ارگانیسمی را طرح کرده و بسازم که قابل اتصال به سیستمی مصنوعی باشد؟"

" بله، به عقیده من تمام اینها شدنی است. کارهایی وجود دارند که در زندگی بسیار بهتر انجام میشوند. کامپیوتری را تصور کنید که که میتواند هر دو کار موجود زنده و مصنوعی را با هم انجام دهد. ما بافتهای زنده ای را پرورش خواهیم داد که هوش آن بیشتر از یک کبد یا قلب نباشد. به همین دلیل من در اینکار هیچ مشکل اخلاقی نمیبینم." با این حال او متوجه یک نکته اخلاقی شده است :" هدف ما متصل کردن مغز پستانداران رده بالا به روبات نیست. هنگامی که با مغز سر و کار دارید، همیشه احتمال دست یابی به موارد استفاده شیطانی برای آن وجود دارد. شکی نیست که همزمان با صحبت درباره مغز انسان و پستانداران نزدیک به آن، همواره چنین موضوعات اخلاقی به وجود می آید."

هیگینز میگوید که انتظار او از سیستمهای هایبرید آینده این است که آنها به شکل یک حسگر بصری در جلوی یک خودرو نصب شوند و مانع برخورد آن با ودروی جلویی شوند. او همچنین این سیستمها را به صورت جاسازی شده در روباتهای نظامی تصور میکند که میتوانند روبات را وارد منطقه پر خطر کرده، امکان دیدن دشمن و یافتن مینها با حس بویایی را فراهم آورند. این روباتها خواهند توانست افرادی با نخاع آسیب دیده را مجددا قادر به حرکت سازند.

در حال حاضر، هیگینز با موفقیت توانسته است الکترودهایی را به یک نرون بصری در مغز بید متصل کند. هر نرون کاربرد متفاوتی دارد و در بدن انسان میلیونها و حتی میلیاردها نرون وجود دارد. حشرات تنها چند صد نورون دارند. هیگینز در حال حاضر آزمایش خود را با متصل کردن چهار الکترود به نورونهای دو طرف مغز بید انجام داده است. او با این کار تصویر بصری دریافت شده توسط روبات را گسترش داده است. " اینکار اطلاعات لازم درباره هرچه که در چپ و راست این حشره حرکت کند، در هر جحهت و با هر سرعتی که باشد را در اختیار ما قرار میدهد."

هیگینز آزمایشهایی با عضلات و حس بویایی بید نیز انجام داده است. اگر او بتواند با ماهیچه ها کار کند، هرگاه بید بخواهد به سمتی حرکت کند، روبات را به همان جهت به حرکت وامیدارد.

هیگینز در آخر می افزاید:" ما موفق به ایجاد و توسعه فناوری گسترده ای شده ایم که میتواند در اعضای مصنوعی و پروتز مورد استفاده قرار بگیرد. افراد بسیاری بر اتصالات مغز سالم انسان در افرادی که دارای اعضای ناتوان دارند کار میکنند. به طوری که شخص هنگام فرستادن پیام به مغز نتیجه آنرا بر روی عضو مصنوعی اعمال میکند. این حیطه از کار با آنچه ما مشغول به انجام آن هستیم، نسبت بسیار نزدیکی دارد."

آموزش وارد کردن عکس در وبلاگ

برای گذاشتن عکس در وبلاگ (یا به اصطلاح درج عکس در وبلاگ)، باید آن عکس در یك سایت موجود باشد و جزء فایل های متعلق به سایت خاصی باشد. به عبارت دیگر باید بتوان با Internet Explorer عکس را دید. بنابراین عكس های داخل كامپیوترتان را نمی توانید در وبلاگ ها قرار دهید، مگر اینکه آنها را قبلا به یك سایت فعال، منتقل کرده باشید.

در اینجا نحوه درج عکس در وبلاگ برای هر دو حالت آمده است. ابتدا حالتی که عکس متعلق به یک وب سایت خاصی است و حالت دوم مربوط به زمانی است که عکس در کامپیوتر خودتان است :

الف) عكس های موجود در یك سایت :

این گونه عكس ها را در هر زمان و از طریق اتصال به اینترنت می توان مشاهده کرد. مثل عکس هایی که در صفحات مختلف سایت میکرورایانه مشاهده می کنید. کافی است آدرس دقیق عکس را بدانید و آن آدرس را در Internet Explorer خودتان تایپ کنید تا بتوانید عکس مورد نظرتان را ببینید و یا اینکه از طریق جستجو و گشتن در سایت ها، آن را به دست آورید. البته در بعضی از سایت ها امکان قرار دادن عکس با پسورد وجود دارد. برای دیدن این گونه عکس ها باید پسورد یا رمز مورد نظر را هم وارد کنید.

حالا فرض کنید که می خواهید یک عکس خاصی را که در یک سایتی وجود دارد و شما از آن خوشتان آمده، در وبلاگ خود قرار دهید. تاکید می کنم که این عکس ها را با رفتن به سایت مربوطه می توانید مشاهده کنید. مثل عكس هایی كه در سایت یاهو دیده می شوند یا عکس هایی که در این صفحه مشاهده می کنید.

معروف ترین فرمت های عکس ها JPG و GIF و BMP است. در برنامه paint بعضی از فرمت های معروف را می توانید ببینید. چون حجم فایل های JPG کم است، عكس های اکثر سایت ها معمولا با فرمت (JPG) و یا بعضی وقت ها با فرمت (GIF) هستند. معمولا به دلیل حجم بالای عکس های BMP از این نوع، کمتر استفاده می شود؛ مگر آنکه عکس، نیاز به رزولوشن بالایی داشته باشد.

برای نشان دادن این عكس ها در وبلاگتان اول باید به سایتی که عکس در آن سایت قرار دارد رفته و بعد آدرس URL عكس را بردارید (یعنی مثلا یاداشت کنید!) یا بهترین راه این است كه:

به سایت مورد نظر رفته و عكس را آورده و روی عكس راست كلیك کنید و روی properties آن عكس رفته و آدرس URL آن را کامل كپی کنید. حالا اگر این آدرس (URL) را در Internet Explorer خودتان Paste کنید (همچنان در حال اتصال به اینترنت هستید) آدرس عكس در بالای Internet Explorer ظاهر خواهد شد كه با زدن كلید Enter باید فقط خود آن عكس را بدون بقیه مطالبش توی صفحه Internet Explorer مشاهده کنید. اگر موفق به این كار شدید یعنی آدرس عكس را درست برداشتید.

مثلا آدرس عکس سیب قرمزی که در بالا آمده به این صورت است:

http://www.microrayaneh.com/articles/aimages/apple2.jpg

حالا با در اختیار داشتن آدرس عکس، به راحتی می توانید آن را در وبلاگتان درج کنید. لازم به ذکر است که در بعضی از ادیتورهای وبلاگها (سرویس دهنده های وبلاگ ها) می توان صرفا با راست کلیک کردن روی تصویر و عمل copy و سپس paste، عمل انتقال عکس به وبلاگ را به راحتی انجام داد و نیازی به کپی نمودن آدرس URL نیست.

وقتی برای بار اول این کار را انجام می دهید حتما قبل از پست «پیش نمایش» را بزنید و عكسی را که در وبلاگتان گذاشته اید ببینید و از انتقال درست آن مطمئن شوید.

در اینجا ذكر این نكته هم ضروری است كه ممكن است بعضی عكس ها خیلی بزرگ باشد و احیانا در وبلاگتان نشان داده نشود كه البته در همان پیش نمایش معلوم خواهد شد، در سایر مقالات سایت میکرو رایانه به صورت مفصل در این مورد بحث شده است. در این حالت به نظر من بهترین کار این است که عکس را ابتدا در داخل کامپیوتر خودتان ذخیره نموده و بعد با برنامه های ویرایش تصویر آن را کوچک کرده (در این مورد هم مقالاتی در تالار گفتگوی سایت میکرو رایانه وجود دارد) و بعد آن را به یک سایت میزبان منتقل نموده (به شرحی که در زیر می آید) و بعد استفاده کنید.

ب) عكس های داخل كامپیوتر خودتان:

در مورد عكس های شخصی خودتان كه می خواهید آنها را در وبلاگ قرار بدهید، بایستی ابتدا آنها را به داخل یك سایت منتقل کنید. (اصطلاحا Upload كردن تصویر می گویند) و بعد از اینکه عکس مورد نظرتان به سایت منتقل گردید آن سایت میزبان عکس شما می شود! و حالا شما می توانید عکس تان را در سایت میزبان مشاهده نمایید و لذا می توانید آدرس آن را (بعد از انتقال به سایت میزبان) به شرحی که در بند الف ذکر شد به دست آورده و آن را در وبلاگتان استفلاده کنید و یا آن را با Internet Explorer ببینید و یا آدرسش را به دوستانتان بدهید.

سایت هایی که عکس و فایل را میزبانی می کنند خیلی زیاد هستند که از جمله آنها سایت یاهو و سایت گوگل می باشد. یکی از سایت هایی که وبلاگ نویسان ایرانی در حال حاضر از آن بیشتر استفاده می کنند سایت:

http://tinypic.com

است که گذاشتن عکس در آن رایگان بوده و نیازی به ثبت نام هم ندارد و به راحتی می توانید عکس های داخل کامپیوترتان را در آن Upload کنید.

یکی دیگر از سایت های معروف که می توان برای عکس ها در آن رمز هم قرار داد تا هر کسی قادر به مشاهده عکس ها نباشد سایت :

http://www.sharemation.com

است.
برای استفاده از این سایت باید در آن ثبت نام کنید. توجه کنید که در این سایت و سایت های مشابه که برای دیدن عکس ها لازم به ثبت نام و دادن پسورد است، بعد از انتقال عکستان به سایت مذکور (Upload)، باید عکس تان را share هم بکنید که در این صورت به فرمت shared to evreyone در می آید.

این نکته را هیچ وقت فراموش نکنید که همواره عکس هایی را که می خواهید در وبلاگ قرار دهید، باید بتوانید در Internet Explorerتان ببینید. در سایت هایی که گذاشتن عکس در آنها نیاز به دادن رمز و شناسه ورودی است (مثل sharemation.com) بعد از log out هم باید بتوانید با Refresh ، مجددا عکستان را ببینید

نقش منابع هوشمند در مدیریت دانش

مقدمه
دانش، دارایی واقعی سازمانی است که براساس اصول بازار آزاد فعالیت می‌‌کند و بر یکپارچگی در بخشها و اصول خود تأکید دارد. چون مدیریت دانش با ابزارهای فنی و ارزشهای انسانی چندگانه سر و کار دارد می‌تواند نشان دهد که چگونه سازمانهای آموزشی، سازمانهای هوشمند، و اصولاً مدیریت سازمانی می‌توانند فرآیندهای خود را از طریق استفاده از یک رهیافت «دانش‌مدار» مجدداً طراحی نمایند. عوامل هوشمند (ارزشهای انسانی) و ابزارهای فنی قادر هستند مبنایی برای کارآیی بلندمدت سازمانیِ دستگاههایی که می‌خواهند مدیریت دانش را نهادینه سازند، فراهم کنند. مدیریت دانش بصورت روزافزون سودمندتر می‌‌گردد، زیرا مدیریت ارزش، سیستم‌های هوشمند و عوامل هوشمند را مدنظر قرار می‌دهد (ولدریج و جنین، 1995).
در خلال دهه گذشته، این آگاهی روزافزون حاصل گردیده که سازمانها باید سرمایه معنوی و ابزارهای فنی خود را که در قلمرو اطلاعات قرار دارند به درستی مدیریت نمایند، یعنی اینکه افراد و سیستم‌های اطلاعاتی، به صورت کارا، به کار گرفته شوند. بر طبق بعضی از اظهارنظرها (استوارت، 1997؛ ویگ، 1997)، مدیریت دانش به عنوان یک متدولوژی برای تولید، حفظ، و بهره‌برداری از تمام امکانات مجموعه عظیمی از دانش است که هر سازمانی در فعالیتهای روزانه خود از آنها سود می‌جوید. دیدگاه دیگری وجود دارد که مدیریت دانش را به عنوان مجموعه‌ای از فرآیندها توصیف می‌کند که از تولید، توزیع، و بهره‌برداری از دانش بین عوامل مرتبط هوشمند و ابزارهای فنی، چون تکنولوژی اطلاعات و سیستم‌های حمایت از تصمیم‌گیری، حمایت می‌نماید (لیبوتیس و ولکاکس، 1997). بعضی سازمانها، علاقه زیادی به اجرای فرایندها و فنون مدیریت دانش نشان می‌دهند و حتی شروع به گزینش مدیریت دانش به عنوان بخشی از استراتژی حرفه خود کرده‌اند.

ارتقای دانش از طریق ابزارهای فنی
ابزارهای متنوعی وجود دارند که می‌توان از آنها برای ایجاد ارتباطات آموزشی یا یادگیری، مدلهای توصیفی، و همچنین کنترل مدیریت دانش استفاده کنیم. ابزارهای یادگیری جدیدی در حال ظهور هستند که ابعاد فنی بر قابلیتهای فکری انسان ارائه می‌کنند، به این معنی که مکانیسمی برای ایجاد سیستم‌های پایدار مدیریت دانش ارائه می‌کنند. با این ابزارهای جدید، بخشی از دانش می‌تواند در یک برنامه‌ نرم‌افزاری تجسم پیدا نموده و برای عوامل هوشمندی که در قسمتهای مختلف سازمان قرار دارند، دسترس‌پذیر گردند. ایجاد چنین سیستمی مستلزم آن است که دانش دسترس‌پذیر، قابل درک و همچنین قابل ذخیره توسط افراد هوشمند باشد. در سالهای گذشته پیشرفتهای مهمی در تکنولوژی اطلاعات رخ داده است که قابلیتهای جدیدی برای فرایند مدیریت دانش داشته‌اند. به عنوان مثال، واسطه‌های پیشرفته کامپیوتر ی، ظرفیت بیشتر ذخیره، پیشرفت در رهیافتهای مهندسی دانش، سیستم‌های تقویت تصمیم‌گیری و سیستم‌های حمایت از تصمیم‌گیریهایی که به وسیله کامپیوتر حمایت می‌گردند کمکهای سودمندی نموده‌اند. ظهور سیستم‌های حمایت عملکرد یکی از مهم‌ترین این رهاوردها می‌باشد (گری، 1991).
تعداد زیاد کامپیوترهای شخصی و شبکه‌های ارتباطی به سازمانها این اجازه را داده که دانش جدید را به دست آورده و یا حفظ نموده و آن را در راستای نیل به موقعیتهای رقابتی برتر مورد استفاده قرار دهند (حلال و اسمیت، 1998؛ تاپ اسکاپ، 1996).
با استفاده از یک شبکه کامپیوتری، حتی مدیرانی که در نقاط مختلف جغرافیایی قرار دارند، اما دارای اهداف مشترک هستند، می‌توانند ضمن تبادل افکار، از تلاشهای مبتکرانه یکدیگر سود برده و یا آنها را با هم درآمیزند، و این فرایندی است که سدهای مکانی و زمانی را شکسته است. این شبکه که شامل سیستم‌های دانش و عوامل هوشمند و کامپیوتر می‌باشد، با کمک همدیگر می‌توانند به اشاعه داده، اطلاعات، و دانش کمک نمایند.

مدیریت دانش و وبلاگ

جامعه اطلاعاتی و مديريت دانش
جامعه اطلاعاتي (يا جامعه دانشي يا جامعه دانش مبنا) بر دانش و اطلاعات استوار است و از اين رو طرح‌هاي راهبردی كه برای نيل بدان مطرح مي‌شود نيز مبتني بر مديريت اطلاعات و دانش است. اما منظور از مديريت دانش چيست؟ مديريت دانش به اجمال هنر ايجاد ارزش است از دارايی های نامرئی يا سرمايه معنوی جامعه که در سه سطح قابل طرح است: يک سطح ساختار بيرونی (به منظور کسب دانش از افراد ملل ديگر و در عين حال ارائه دانش اضافی به آنان)، سطح ديگر ساختار درونی (به منظور ايجاد فرهنگ اشتراک دانش؛ ايجاد دريافت‌های تازه از دانش موجود؛ تحصيل دانش شهودی افراد، ذخيره آن، پخش آن و استفاده مجدد از آن؛ اندازه گيری فرايندهای ايجاد دانش و دارايي‌های نامرئی يا سرمايه معنوی)، و بالاخره يک سطح هم توانايی ها و استعدادهای افراد (به منظور برآوردن نيازهای اجرايی مديريت دانش).
چنانکه ملاحظه مي‌شود بدين ترتيب، دو گونه دانش قابل تمييز است: دانش آشکار (حصولی) و پنهان (حضوری). دانش آشکار را مي‌توان دانشی توصيف کرد که در قالب کلمات و اعداد قابل بيان است و به سادگی به شکل داده‌های سخت، فرمول‌های علمی، رويه‌های مشخص يا اصول عام قابل مبادله و اشتراک باشد. در مقابل، دانش شهودی (که از قضا بالغ بر هفتاد درصد دانش هر سازمانی را نيز دربرمي‌گيرد)، دانشی است به شدت شخصی که به سختی تن به قالب‌بندی مي‌دهد. درون‌بيني‌های ذهنی، اشراقيات و شهوديات از اين دست دانش محسوب مي‌شوند.
بنابراين، يک بخش اصلی در مديريت دانش معطوف طرح‌ها و ترفندهايی است که برای مديريت فرايندهای تبديل دانش‌های پنهان و آشکار به يکديگر پيشنهاد و اجرا مي‌شود.
در عين حال، به نظر مي‌’رسد همواره مقصود از دانش (و در نتيجه جامعه دانشی)، دانشی است که بر اساس نسبتش با قدرت در چارچوب گفتمان غالب، تعيين و تاييد مي‌شود يعنی دانش رسمی، اصيل، اصلی و مرکزی و در نتيجه مشروع (در مقابل دانش غيررسمی، غيراصيل، فرعی و حاشيه‌ای و در نتيجه نامشروع). اين در حالی است که مراکز قدرت در جوامع همواره نياز دارند برای اعمال سياست‌های فرهنگي-اطلاعاتي خود از وضعيت (طولی و مقطعی) دانش غيررسمی در جامعه خود آگاهی داشته باشند (بديهی است هر گونه بي‌توجهی نسبت به اين بخش از دانش مي‌تواند موجب غافلگيری آنان شود).
از اين رو بخش عمده‌ای از مديريت دانش معطوف طرح‌ها و ترفندهايی است برای مديريت سياست‌های فرهنگی ـ اطلاعاتی به منظور حفظ گفتمان مسلط از طريق شناسايی و پايش گفتمان‌های رقيب.

مديريت دانش و وبلاگ
وبلاگ ابزاری است مناسب و موثر در هر سه سطح مديريت دانش (رسمی): (الف) در سطح ساختار بيرونی ـ از طريق وبلاگ‌هايی که هموطنان و خارجي‌’های مقيم داخل و خارج از کشور درباره خودشان و ديگران می نويسند ـ برای کسب دانش از افراد ملل ديگر (به خصوص دانش درباره فرهنگشان) و ارائه دانش اضافی به آنان (به ويژه دانش در خصوص فرهنگمان)، (ب) در سطح ساختار درونی، برای ايجاد فرهنگ به اشتراک گذاردن دانش (به ويژه از طريق وبلاگ‌های تخصصی رسمی)؛ برای ايجاد دريافت‌های تازه از دانش موجود (به ويژه از طريق وبلاگ های تخصصی نامتعارف و در نتيجه غيررسمی)؛ برای تحصيل دانش شهودی افراد، ذخيره آن، پخش آن و استفاده مجدد از آن (به ويژه از طريق وبلاگ‌های شخصی)؛ برای اندازه‌گيری فرايندهای ايجاد دانش و دارايي‌های نامرئی يا سرمايه‌معنوی (به ويژه از طريق ملاحظه کل وبلاگستان)، و (ج) در سطح توانايي‌ها و استعدادهای افراد برای برآوردن نيازهای اجرايی مديريت دانش (به ويژه از طريق ملاحظه کل وبلاگستان).
به علاوه از آنجا که مديريت دانش مشتمل بر مديريت دانش غيررسمی نيز می شود (چنانکه اشاره شد)، وبلاگ به عنوان فضايی آزاد، راحت و رايگان برای آشکارسازی دانش غيررسمی مي‌تواند ابزار مناسب و موثری در اختيار اعمال سياست‌های فرهنگی ـ اطلاعاتی باشد.
در هر حال، وبلاگ و وبلاگستان برغم اهميتی که در فرايند تبديل دانش پنهان به دانش آشکار دارند و برغم ابتنايي كه بر دانش غيررسمی دارند، متاسفانه ناديده گرفته شده‌اند.

IPچیست؟

کامپیوترها برای حضور در شبکه نیاز به آدرس شناسایی دارند. این آدرس IP یا Internet Protocol نامیده می‌شود.

کامپیوترها برای حضور در شبکه نیاز به آدرس شناسایی دارند. این آدرس IP یا Internet Protocol نامیده می‌شود
یک آدرس IP ممکن است به شکل زیر باشد.

۲۱۶٫۲۷٫۶۱٫۱۳۷

این صورت از مقادیر در مبنای ۱۰ نوشته می‌شود و همانطور که می‌بینید دارای سه نقطه و چهار ناحیه مختلف است.

البته آدرس‌های IP به این صورت برای کامپیوترها قابل درک نیستند.کامپیوترها هر کدام از قسمت‌های بین دو نقطه را در مبنای دو می‌بینند. برای مثال آدرس IP که در بالا مشاهده کردید برای کامپیوترها به شکل زیر ترجمه می‌شود:

۱۱۰۱۱۰۰۰٫۰۰۰۱۱۰۱۱٫۰۰۱۱۱۱۰۱٫۱۰۰۰۱۰۰۱

هر کدام از قسمت‌های آدرس یک هشت‌تایی یا یک Octet‌نامیده می‌شود. دلیل این نامگذاری نیز این است که هر کدام از این قسمت‌ها ۸ حالت متفاوت دارد. وقتی همه حالات را با هم جمع کنیم ۳۲ ترکیب مختلف ایجاد می‌شود. به همین دلیل هم آدرس‌های IP با چنین فرمتی را آدرس‌های ۳۲ بیتی می‌نامند. در مبنای دو نیز هر عدد دو حالت(۱ یا ۰) و هر قسمت از آدرس ۸ ترکیب مختلف دارد. به این ترتیب تمام ترکیب‌های هر قسمت ۲۸ یا ۲۵۶ است.[چطور بیت و بایت کار می‌کند؟]

حدود ۴٫۳ میلیارد ترکیب مختلف از اکتت‌ها می‌توان بدست آورد. البته تمام حالات این ترکیب‌ها قابل استفاده نیستند. برای مثال ۰٫۰٫۰٫۰به صورت قراردادی برای پیش‌فرض شبکه و آدرس ۲۵۵٫۲۵۵٫۲۵۵٫۲۵۵ نیز برای انتشار در شبکه (Broadcast) مورد استفاده قرار می‌گیرد.

هر آدرس IP به دو قسمت Net و Host تقسیم می‌شود. قسمت Net بیانگر آدرس شبکه‌ای است که آدرس به آن تعلق دارد و Host هر آدرس در شبکه Net را مشخص می‌کند. ترتیب مورد استفاده برای تخصیص Net و Host به یک آدرس IP، بستگی به کلاس (Class) آن آدرس دارد.

در کل ۵ کلاس و تعدادی آدرس IP ثابت وجود دارد:

• پیش‌فرض شبکه : ۰٫۰٫۰٫۰

• کلاس A: این نوع کلاس بیشتر برای تخصیص IP‌ در شبکه‌های بزرگ مورد استفاده قرار می‌گیرد. اکتت اول این کلاس‌ها از ۱ تا ۱۲۶ متفاوت می‌باشد. از باقی اکتت‌ها برای Host‌ استفاده می‌شود. به این ترتیب ۱۲۶ شبکه، ۱۶۷۷۷۲۱۴ هاست و ۲۱۴۷۴۸۳٫۶۴۸ آدرس در کلاس A‌تعریف می‌شود. حدود نیمی از ترکیب‌های موجود برای تمام آدرس‌های IP، در این کلاس قرار می‌گیرند. اولین رقم این آدرس‌ها در مبنای دو نیز با ۰ شروع می‌شود. برای مثال یک آدرس در این کلاس می‌تواند به صورت زیر باشد:

Net Host

24.53.107 .115

• Loopback: آدرس ۱۲۷٫۰٫۰٫۱ برای عملیاتی به نام Loopback استفاده می‌شود. Loopback زمانی انجام می‌شود که یکی از کامپیوترهای میزبان بسته‌ای را برای خودش می‌فرستد. کاربرد این متد در رفع مشکل و تست اتصالات شبکه است.

• کلاس B: معمولاً شبکه‌های متوسط از این نوع کلاس‌ بهره می‌برند. آدرس‌هایی که اولین اکتت آن‌ها از ۱۲۸ تا ۱۹۱ تغییر می‌کند عضو این کلاس هستند. اکتت دوم این آدرس‌ها نیز برای تعیین Net، و دو اکتت دیگر برای مشخص کردن آدرس Host مورد استفاده قرار می‌گیرد. به این ترتیب ۱۶۳۴۸ شبکه با ۶۵۵۳۴ هاست و ۱۰۷۳۷۴۱۸۲۴ آدرس IP مختلف در این کلاس قابل تخصیص است. اولین رقم اولین اکتت این آدرس‌ها در مبنای دو ۱ و رقم دوم ۰ است.

Net Host

145.24. 53.107

• کلاس C: شبکه‌های کوچک می‌توانند از این کلاس استفاده کنند. آدرس‌های که اکتت اول آن‌ها از ۱۹۲ تا ۲۲۳ است در این کلاس قرار می‌گیرند. اکتت‌های اول تا سوم برای معین کردن آدرس Net و باقی برای تخصیص آدرس به Host مورد استفاده قرار می‌گیرد. می‌توان ۲۰۹۷۱۵۲ شبکه با ۲۵۴ Host و ۵۳۶۸۷۰۹۱۲ آدرس IP در کلاس C ایجاد کرد. این آدرس‌ها در مبنای دو دارای اولین رقم ۱ دومین رقم ۱ و سومین رقم ۰ است.

Net Host

195.24.53. 107

• کلاس D: از این کلاس برای Mulsticast‌ استفاده می‌شود و کمی با کلاس‌ها و آدرس‌ها قبلی تفاوت دارد. اولین، دومین و سومین بیت این آدرس‌ها با ۱ و چهارمین بیت با صفر شروع می‌شود. ۲۸ بیت بعدی برای مشخص کردن آدرس مقصد پیغام‌های Multicast مورد استفاده قرار می‌گیرد. یک شانزدهم ترکیب‌های آدرس (IP (268435456 آدرس بخشی از این کلاس هستند.

Net Host

224. 24.53.107

• کلاس E: این کلاس شباهتی زیادی به کلاس D دارد و بیشتر در موارد آزمایشی مورد استفاده قرار می‌گیرد. تنها تفاوت آن با کلاس D‌ این است که بیت چهارم آن از ۱ شروع می‌شود.

Net Host

240. 24.53.107

•Broadcast: پیغام‌هایی که همواره برای تمام اعضای شبکه فرستاده می‌شود با نام Broadcast شناخته و با روش Broadcast ارسال می‌شوند. این پیغام‌ها از آدرس ۲۵۵٫۲۵۵٫۲۵۵٫۲۵۵ استفاده می‌کنند.

آدرس‌هایی که بررسی کردیم دارای ۳۲ (۲۴) بیت رقم بودند به همین دلیل آن‌ها را بیشتر به آدرس‌های IPv4 می‌شناسند.

در سال‌های اخیر به دلیل گسترش شبکه‌های کامپیوتری و اینترنت، نیاز به گستره جدیدی از آدرس‌های IP احساس شد به همین دلیل قرارداد‌هایی برای ایجاد آدرس‌های ۱۲۸ بیتی تولید شد. این آدرس‌ها IPv6 نامیده می‌شوند.

این آدرس‌ها در مبنای ۱۶ نوشته می‌شوند و حدود ۱۰۳۸ ×۳٫۴۰۳ آدرس را در بر می‌گیرند.

یکی دیگر از مسایلی که در ساخت IPv6 مورد نظر بوده‌است، استفاده از بلوک‌ها بزرگ عدد برای مشخص کردن مواردی مانند مسیریابی و راه‌بانی شبکه است.

اگرچه استفاده از IPv6 هنوز رایج نشده‌است و استانداردهای آن به تصویب تمام انجمن‌های استاندارد فن‌آوری نریسده‌است، سیستم‌عامل‌های ویستا، OS X و نسخه‌های جدیدی لینوکس توانایی شناسایی این آدرس‌ها را دارند.

رقابت جنجالی غول های فن آوری

سرانجام سال ۲۰۱۱ میلادی هم با همه رویدادهای خوب و بدش پشت سر گذاشته شد سالی که در آن به اعتقاد ما تکنولوژی پیشرفت های بزرگی داشت و یکی از سال های پرجنجال و رقابت میان غول های فناوری دنیا بود. شاید بزرگترین و تلخ ترین اتفاق در این عرصه در سال ۲۰۱۱ را بتوان مرگ تلخ و ناگوار استیو جابز اسطوره دنیای تکنولوژی نامید فردی که از ابتدا با اپل توانست اولین رابط گرافیکی را به سیستم عامل ها بیاورد و کامپیوتر را به خانه ها آورد. زمانی که نوکیا با سیمبین یکه تازی می کرد و پاکت پی سی ها به هیچ وجه محیط جذاب و کاربرپسندی نداشتند استیو جایز با معرفی آیفون توانست معنای تازه ای از گوشی های هوشمند را به دنیا معرفی کند و فروشگاه بزرگ اپلیکیشن های اپل الگوی بسیاری شرکت ها قرار گرفت. زمانی که تبلت ها جایی در زندگی مردم نداشتند اپل با معرفی آیپد تحولی در این عرصه پدید آورد تا جایی که امروزه همه شرکت های بزرگ یک تبلت برای رقابت با آیپد تولید کرده اند.

 

● گوشی های هوشمند

  

گوشی های هوشمند بدون شک در این سال تحول زیادی داشتند چرا که سال ۲۰۱۱ سال ورود گوشی های با پردازنده دو هسته ای و فیلمبردای FullHD و همچنین پنج سیستم عامل جدید یا آپدیت شده بود. معرفی iOS۵ در WWDC و تغییرات و بهبود های آن بار دیگر طرفداران اپل را خوشحال کرد و ویندوز فون ۷.۵ هم با نام مانگو سعی کرد برخی نواقص و کمبود های نسخه قبلی خود را مرتفع کند و جایگاهی در میان اندروید و iOS دست و پا کند. نباید از سهم نوکیا در توسعه ویندوز فون بگذریم چرا که لومیا ۸۰۰ با طراحی حیرت انگیز و فروش بالا در پیشرفت ویندوز فون نقش بسزایی داشت همچنین گوشی های HTC Titan و Omnia W هم از مهمترین ویندوزفونی های سری جدید محسوب می شوند. سیستم عامل نوپایی که توسط نوکیا وارد تلفن های هوشمند شد MeeGo بود که هرچند به اعلام نوکیا اولین و آخرین تلفن همراهش با این سیستم عامل همان Nokia N۹ است که البته به عنوان اولین تلفن همراه بدون دکمه سخت افزاری و با محیط کاربری جذاب و جدید یک تلفن همراه کامل محسوب می شد اگر پشتیبانی بیشتری از این سیستم عامل به عمل می آمد و گوشی های دیگری با این سیستم عامل و در نتیجه اپلیکیشن های متنوع تری را شاهد بودیم.

  

در نمایشگاه IFA ۲۰۱۱ هم سامسونگ با معرفی Wave۳ با سیستم عامل آپدیت شده Bada۲ سعی کرد موفقیت چشمگیر Wave ۱ را تکرار کند و پشتیبانی از سیستم عامل انحصاری خودش را ادامه دهد. آیفون ۴S بر خلاف روال سابق در پاییز معرفی شد و پس از این همه شایعات درباره iPhone۵ با صفحه نمایش بزرگتر و طراحی جدید و همچنین ۴G اپل تصمیم گرفت آیفونی با طراحی کاملاً مشابه iPhone۴ اما با پردازنده و دوربین قدرتمند تر روانه بازار کند که با اینکه بعضی اپلی ها را نا امید کرد اما با یکی از بهترین دوربین های اسمارت فون ها و پردازنده بسیار قوی توانست باز هم فروش سالهای گذشته را تکرار کند. آخرین سیستم عامل موبایلی که معرفی شد اندروید ۴ بود که یک تحول در گوشی ها و تبلت های اندرویدی به حساب می آید چرا که این سیستم عامل موسوم به بستنی ساندویچی قرار است فاصله میان تبلت ها و گوشی های اندرویدی را بردارد و اپلیکیشن های جدید بتوانند بدون تغییر خاصی در هر دو نوع گجت اجرا شوند.

 

بهینه سازی های گوگل در اندروید ۴ در کنار افزودن قابلیت ها و ارائه در پکیجی به نام گوشی Galaxy Nexus با همکاری سامسونگ باعث به وجود آمدن یکی دیگر از رقبای سرسخت آیفون جدید شد که توانست از بسیاری جهات مانند مرورگر اینترنت و صفحه نمایش آن را شکست دهد. گوشی های دو هسته ای در پایان سال ۲۰۱۰ با معرفی LG Optimus۲X اعلام ورود کردند و در اوایل سال ۲۰۱۱ شاهد عرضه اولین دو هسته ای از ال جی و پس از آن دیگر شرکت های قدرتمند این عرصه بودیم.

 

 اچ تی سی با عرضه Sensation به عنوان اولین دو هسته ای خود با محیط کاربری معروف و جذاب جدید Sense ۳.۰ و طراحی فوق العاده مخاطبان زیادی را جذب کرد و سامسونگ با عرضه Galaxy S II با صفحه نمایش حیرت انگیز Super AMOLED Plus و پردازنده فوق قدرتمند Exynos به عنوان یکی از موفق ترین تلفن های همراه دنیا معرفی شد. پس از آن بعد از همکاری HTC و Beats گوشی های هوشمند Sensation XL و Sensation XE پا به عرصه رقابت گذاشتند و در اواخر سال HTC Rezound به عنوان قوی ترین گوشی HTC با صفحه نمایش HD برای اپراتور Verizon امریکا عرضه شد.

 

خرید موتورولا توسط گوگل هم یکی از مهم ترین رویدادهای سال ۲۰۱۱ بود و شاید باعث شد Motorola Droid RAZR با پردازنده قدرتمند و صفحه نمایش qHD از نوع Super AMOLED یکی از اولین گوشی هایی باشد که آپدیت اندروید ۴ را دریافت خواهد کرد. درنمایشگاه IFA۲۰۱۱ همچنین سامسونگ یک گجت جدید به نام Galaxy Note را وارد بازار کرد که اندازه ای بین تبلت ها و گوشی های هوشمند داشت و به دلیل نداشتن کلمه Tab بهتر است آن را گوشی هوشمند بنامیم این گوشی هوشمند با پردازنده قوی تر ۱.۴ گیگاهرتزی و وضوح صفحه بالای HD حتی از پرطرفدار ترین گوشی اندرویدی یعنی Galaxy S II هم روی کاغذ قدرتمند تر است و آپدیت اندروید ۴ می تواند حتی آن را قدرتمند تر از گذشته کند. سونی اریکسون نیز کوشید با XPERIA Arc S قدم به عرصه رقابت بگذارد اما پردازنده تک هسته ای برای تشنگان قدرت در گوشی بازان امروزی یک ضعف بزرگ به حساب می آید. سونی اریکسون اما در رده میان جدولی با عرضه Xperia Mini و Xperia Ray توانست سهم بزرگی از بازار را به سبب استفاده از پردازنده قوی نسبت به قیمت به دست آورد و حذف نام اریکسون از اسم این شرکت یکی دیگر از خبر های بزرگ سونی اریکسون و دنیای موبایل بود. تحول دیگر گوشی های موبایل صفحه نمایش های سه بعدی بدون نیاز به عینک بود که ابتدا توسط LG در Optimus ۳D و سپس در HTC Evo۳D عرضه شد. این تکنولوژی با اینکه آنقدرها دنیای موبایل را تکان نداد اما دو گزینه متفاوت در گوشی های هوشمند را برای حیرت زده کردن دوستانتان پیش روی شما قرار داده است.

 

● تبلت ها

  

همانطور که گفتیم تبلت ها پیش از آیپد به هیچ عنوان به اندازه فعلی محبوبیت نداشتند و تبلت هایی Motorola Xoom هم به علت اپلیکیشن های کمتر نتوانستند موفقیت آیپد را داشته باشند. در سال ۲۰۱۱ آیپد ۲ با پردازنده بسیار قدرتمند تر در ماه مارس عرضه شد و بازار تبلت ها را حتی بیش از گذشته به نفع خود تغییر داد. سامسونگ کوشید با عرضه Galaxy Tab های ۱۰.۱ و ۸.۹ سد راه فروش آیپد قرار بگیرد اما موفقیت چندانی حاصل نکرد. در نمایشگاه IFA۲۰۱۱ تبلت های زیادی از شرکت های زیادی از جمله Toshiba، Acer، Lenovo و بسیاری دیگر معرفی شدند که شاید مهم ترین آنها Galaxy Tab۷.۷ باشد که با پردازنده قدرتمند و از همه مهم تر صفحه نمایش Super AMOLED به عنوان یکی از بهترین تبلت ها از رقبای اصلی آیپد به شمار آمد. حتی آمازون هم تصمیم گرفت تبلتی را با طعم کتابخوان به نام Kindle Fire عرضه کند که با وجود سیستم عامل اندروید به علت محدودیت ها نمی توان آن را یک تبلت اندرویدی به معنای کلمه قلمداد کرد. سونی هم تصمیم گرفت تبلت های S۱ و S۲ خود را عرضه کند و پا در میدان بگذارد اما به علت قیمت نسبتاً بالا در برابر امکاناتش نمی توان آن را از رقبای جدی در نظر گرفت. در حالی که به نظر می رسید آیپد ۲ رقابت تبلت ها را کاملاً پیروز شده است تبلتی از ایسوس توانست با مشخصات خیره کننده توجه همگان را به خود معطوف کند. ASUS Transformer Prime به عنوان اولین تبلت با پردازنده چهار هسته ای با مشخصاتی مثل بدنه آلومینیومی و صفحه نمایش IPS در تست ها و بررسی های در همه جنبه ها به جز تعداد اپلیکیشن ها توانست آیپد ۲ را شکست دهد و با قول آپدیت سریع اندروید ۴ آینده بسیار روشنی برای این تبلت در سال ۲۰۱۲ با ورود آن به کشور های بیشتر انتظار می رود.

● کامپیوتر های شخصی و نوت بوک ها

 

دو اتفاق مهم در سال ۲۰۱۱ را می توان به عنوان مهم ترین رویداد ها در این عرصه معرفی کرد یکی معرفی Mac OS Lion و دیگری ویندوز ۸. اپل در کنفرانس WWDC با اینکه آیفونی را معرفی نکرد اما در کنار iOS۵ از سیستم عامل جدید مکینتاشی Lion پرده برداری کرد که امکانات زیادی را در کنار iCloud به سیستم های مکینتاش هدیه می کند. این سیستم عامل مدت کمی بعد از معرفی برای خرید و دانلود در اینترنت در دسترسی همگان قرار گرفت. اما ویندوز ۸ را می توان اتفاق مهم تری نامید چرا که ویندوز هنوز با اختلاف زیادی جلو تر از مکینتاش صدرنیشن سیستم عامل های خانگی است و محبوبیت ویندوز ۷ قرار است برای ویندوز ۸ نیز تکرار شود. این سیستم عامل در کنار تغییرات ریز و کاربردی دو ویژگی مهم دارد که پشتیبانی از پردازنده های ARM و صفحه نمایش لمسی است.

 

 این ویژگی ها با منوی استارت جدید ویندوز ۸ خبر از ورود جدی مایکروسافت به عرصه تبلت ها در سال جدید ۲۰۱۲ را می دهد مایکروسافت امیدوار است برخلاف ویندوز فون تبلت های ویندوزی بتوانند بسیار سریع به اندروید و iOS برسند و به علت اپلیکیشن های غنی و برنامه نویسان بی شمار ویندوز تنوع اپلیکیشن ها نیز دیگر محدودیتی نباشد. نوت بوک های ویندوزی همیشه در برابر سری مک بوک ایر اپل سنگین تر و غیر قابل حمل تر به نظر می رسیده اند و اگر به دنبال گزینه سبک تری بودید باید به سراغ نت بوک ها با پردازنده های نه چندان سریع اینتل اتم می رفتید اما اینتل با معرفی اصطلاح اولترابوک به معنی نوت بوک های سبک، قدرتمند و با عمر شارژ بالا سعی کرد رقابت جدید را با مک بوک ایر شروع کند. در نمایشگاه IFA۲۰۱۱ بسیاری از شرکت ها اولترابوک های خود را معرفی کردند که Acer، Toshiba و Lenovo, از آن دسته بودند. پس از آنها ASUS و Samsung هم پا در این عرصه گذاشتند و با بررسی های انجام شده مشخص شد این اولترابوک ها با پردازنده های ولتاژ پایین جدید اینتل می توانند رقبای خوبی برای MacBook Air در سال ۲۰۱۲ باشند.

 

● کنسول های بازی

 

بهترین کنسول های خانگی در سال ۲۰۱۱ همچنان PlayStation۳، Xbox۳۶۰ و Wii باقی ماندند اما دو کنسول جدید دستی تحولی در این عرصه به وجود آوردند. ابتدا نینتندو مدل جدید ۳DS را معرفی کرد که دنبال DS به حساب می آمد با این تفاوت که این بار با یک صفحه نمایش سه بعدی بدون نیاز به عینک مواجهیم که می تواند بازی های جذاب نینتندو را جذاب تر از گذشته کند. اما سونی به یک تغییر نه چندان بزرگ بسنده نکرد و از آنجایی که کارشناسان تلفن های همراه را به عنوان یک رقیب جدی کنسول های دستی می دانستند یک هیولای پرقدرت به نام PS Vita را روانه بازار کرد که با صفحه نمایش OLED لمسی، پنل لمسی پشتی، پردازنده چهار هسته ای با چیپست گرافیکی بسیار قدرتمند و قابلیت استفاده از ۳G نهایت تکنولوژی کنسول های دستی سونی را به رخ رقبا کشید. از آنجایی که هنوز عرضه جهانی ویتا آغاز نشده است فراگیری و فروش عمده این گجت نیز در سال ۲۰۱۲ خواهد بود.

● شبکه های اجتماعی

فیس بوک تقریباً به عنوان یک شبکه اجتماعی بدون رقیب به کار خود ادامه می داد تا اینکه سر و کله گوگل در این عرصه هم با احداث گوگل پلاس از راه رسید و سعی کرد با امکاناتی مثل Hangout و تماس های تصویری و محیط جذاب کاربران فیس بوک را به سمت خود بکشاند. اینجا بود که فیس بوک تصمیم گرفت تغییرات اساسی در شبکه اجتماعی خود ایجاد کند تا کاربرانش را از دست ندهد. امکان چت صوتی و تصویری اولین تحول فیس بوک بود و پس از آن تایم لاین را معرفی کرد که هم اکنون از حالت آزمایشی خارج شده و می توانید پروفایلتان را با آن متحول کنید. از دیگر دستاوردهای فناوری در سال ۲۰۱۱ می توان به اولین تلویزیون های سه بعدی بدون نیاز به عینک که ابتدا توشیبا در IFA معرفی کرد، کتابخوان های جدید آمازون، باریک ترین مانیتور جهان، سریع ترین دوربین جهان و تلفن های هوشمند بسیار مقاوم اشاره کرد.

منبع : www.aftab.ir - آفتاب

 

@ چیست؟

در اکتبر ۱۹۷۱ ، یک مهندس کامپیوتر به‏نام ری‏تام‏لینسون، اولین ای‏میلِ تاریخ را ارسال کرد . از آن روز به بعد ، زندگی نوع بشر برای همیشه تغییر نمود .
ظرفِ مدتی کوتاه ، یک علامتِ فِسْقلی سراسر جهان را به اشغالِ خود درآورد و در و دیوار را به نقشِ خود مزیّن ساخت - از کارت‏‏های ویزیت گرفته تا تابلوی مقوایی فروشِ گوسفند زنده !
آن‏هایی که پابه‏پای عصر ارتباطات پیش می‏روند، ممکن است بدانند که این علامت برای آدرس‏های ای‏میل به کار می‏رود؛ وقتی نامه‏ای الکترونیکی را از کامپیوتر خودتان و از طریق مودم و خط تلفن می‏فرستید ، در نشانی گیرنده‏ی آن حتماً باید علامت @ را به کار ببرید .
اما این علامت را چه صدا می‏زنند و اصلاً سروکله‏اش از کجا پیدا شده‏است ؟ در این میان یک چیز مسلم است : علامت @ مطلقاً زاییده‏ی عصر کامپیوتر نیست ،چرا که تاریخچه‏اش به زمان‏های خیلی دور برمی‏گردد .
"برتهولد لوئیس اولمان"؛ استاد امریکایی رشته‏ی لاتین و خط‏های کهن، در کتاب خود به نام "رسم‏الخط باستان وتأثیر آن " ادعا می‏کند که علامت @ یک ترکیب دو حرفی است .
حرف اضافه‏ی ad به معنی «در» ، «به» ،یا «به‏سمتِ» به شکل چیزی شبیه علامت @ در آمده است . گودی حرف a و حرف d درهم ادغام شده و سپس ساقه‏ی حرفِ d اندکی اغراق شده و به سمت چپ انحناء یافته است.
قدمتِ حرف مرکب @ ممکن است به قرونِ شش یا هفتِ میلادی برسد . در آن زمان خطاط‏ها از یک‏ نوع خط پیچی استفاده می‏کردند؛ خطی با حروف گردشده که با ضرب‏های قلم کم‏تری می‏توانستند نوشته شوند. بسیاری از مخفف‏ها و حروف مرکب به این‏ترتیب ابداع شدند ، بخشی به‏خاطر راحتی و بخشی به‏خاطر اجبار ، مثلاً برای نوشتن در آخر یک سطر .
اما با وجود این نمی‏توانیم با قاطعیت بگوییم که قدمتِ علامتِ @ به آن زمان می‏رسد . شاید این علامت در عصر گوتیک (قرون دوازده و سیزده) شکل گرفته باشد؛ دورانی که بسیاری از مخفّف‏ها و ترکیبات دو حرفی ابداع گردیدند.
در طی قرن‏های متمادی علامت @ در اصل در مکاتبات تجاری و امور مالی به کار می‏رفته ‏است، اما حکایت به کاررفتن این علامت در اینترنت ، حکایت جالبی است که جای خود دارد .
در روزگارانِ قدیم، نامه‏ی الکترونیکی‏ای در کار نبود . در همین زمان، شخصی به نام " ری‏تام‏لینسون" وارد صحنه شد . در سال ۱۹۷۱ ، آقای تام‏لینسون؛ یکی از مهندسان مشاور شرکت «بولت ، برانک و نیومن» (بی‏بی‏ان ) بود . شرکت بی‏بی‏ان قراردادی با آژانس پروژه‏های تحقیقاتی پیشرفته‏ی وزارت دفاع آمریکا ( آرپا) بسته بود تا در توسعه‏ی «آرپانت» به آن‏ها کمک کند.
« آرپانت» شبکه‏ی اولیه‏ای بود که بعد‏ها از دل آن، شبکه‏ی "اینترنت" بیرون‏آمد. کارمندان شرکت بی‏بی‏ان برنامه‏ای نوشته‏بودند تا بتوانند برای هرکسی که در پای کامپیوتر آرپانتِ شرکت نشسته است ، پیغام بگذارند . مأموریت تام لینسون این بود که این برنامه را با برنامه‏ی دیگری که فایل‏ها را بین کامپیوتر‏های آرپانت مستقر در سراسر کشور آمریکا انتقال می‏داد، تلفیق کند، تا به ‏این ترتیب بتوانند بین کامپیوترهای متصل به شبکه، پیغام‏های‏شان را رد و بدل نمایند. منتها برای این منظور ، او به وسیله‏ای احتیاج داشت تا بین پیغام‏هایی که گیرنده‏های آن‏ها در همان نزدیکی بودند با پیغام‏هایی که گیرندگان‏شان در نقاطِ دوری قرار داشتند، فرق بگذارد.
به این صورت بود که تام لینسون به علامت‏ @ متوسل گردید تا نشان دهد که گیرنده « در » جای دیگری است . باقی ماجرا ، به تاریخ و حواشی آن مربوط می‏شود. و در آخر، علامت @ در سال۱۸۸۵ برای اولین بار روی صفحه‏کلیدِ اولین ماشین‏تحریر تاریخ ظاهر گردید . از همان جا بود که این علامت راه خود را به صفحه‏کلید کامپیوتر‏های استاندارد امروزی باز نمود

هوش مصنوعی

 عناوين:

• چكيده
• مقدمه
• هوش مصنوعي چيست؟
• هوش مصنوعي و هوش انساني
• شاخه‌هاي هوش مصنوعي
• سيستم‌هاي خبره
• مزاياي سيستم‌هاي خبره
• آدمواره ها
• پردازش زبان‌هاي طبيعي (NLP)

چكيده‌:

ـ هدف‌ از اين‌ مقاله‌ آشنائي‌ با هوش‌ مصنوعي‌ به‌ عنوان‌ سمبل‌ ونماد دوران‌ فراصنعتي‌ و نقش‌ و كاربرد آن‌ در صنايع‌ و مؤسسات‌توليدي‌ مي‌باشد. بدين‌ منظور، اين‌ موضوع‌ در قالب‌ دو مقاله‌ جداگانه‌و يا دو بخش‌ ارائه‌ مي‌شود. در (بخش‌ اول‌) هوش‌ مصنوعي‌ موردمطالعه‌ قرار مي‌گيرد و سئوالاتي‌ نظير اين‌ كه‌ هوش‌ مصنوعي‌چيست‌؟ تفاوت‌ هوش‌مصنوعي‌ و هوش‌ طبيعي‌ (انساني‌) درچيست‌؟ شاخه‌هاي‌ عمده‌ هوش‌ مصنوعي‌ كدامند؟ و نهايتأ، اجزاي‌هوش‌ مصنوعي‌ نيز تشريح‌ مي‌شود. در بخش‌ دوم‌،كاربردهاي‌ هوش‌ مصنوعي‌در صنايع‌ و مؤسسات‌توليدي‌، بخصوص‌ در زمينه‌سيستم‌هاي‌ خبره‌ وآدمواره‌ها مورد مطالعه‌ وتجزيه‌ و تحليل‌ قرارمي‌گيرد.

• مقدمه‌:

دهه‌هاي‌ آغازين‌ سده‌ بيستم‌ ميلادي‌ و دوران‌ پيشرفت‌ شگرف‌صنعتي‌، همراه‌ با توليد خودرو بود كه‌ انقلاب‌ همه‌ جانبه‌اين‌ درترابري‌، افزايش‌ شتاب‌ جابجايي‌ و صدها كار و پيشه‌ جديد دررشته‌ها بازرگاني‌ بوجود آورده‌ است‌.

به‌ نظر مي‌رسد كه‌ سمبل‌ دوران‌ فراصنعتي‌ و نماد فرآورده‌هاي‌بي‌همتاي‌ قرن‌ آينده‌«هوش‌ مصنوعي‌»(1) است‌. امروزه‌ موضوع‌هوش‌ مصنوعي‌ داغ‌ترين‌ بحث‌ ميان‌ كارشناسان‌ دانش‌ رايانه‌ واطلاعات‌ و ديگر دانشمندان‌ و تصميم‌گيرندگان‌ است‌. در سراسرتاريخ‌ تا به‌ امروز انسان از جنبه‌ تن‌ و روان‌، مركز و محور بحث‌هاو پژوهش‌ها بوده‌ است‌. ولي‌ اكنون‌ موجودي‌ با رتبه‌اي‌ پائين‌تر،بي‌جان‌ و ساختگي‌ مي‌خواهد جانشين‌ او شود، امري‌ كه‌ بدون‌ شك‌ مي‌توان‌ ادعا نمود بيشتر انسان‌ها با آن‌ مخالفند.

هوش‌ مصنوعي‌ چنانچه‌ به‌ هدف‌هاي‌ والاي‌ خود برسد، جهش‌بزرگي‌ در راه‌ دستيابي‌ بشر به‌ رفاه‌ بيشتر و حتي‌ ثروت‌ افزون‌ترخواهد بود. هم‌ اكنون‌ نمونه‌هاي‌ خوب‌ و پذيرفتن‌ از هوش‌ مصنوعي‌در دنياي‌ واقعي‌ ما به‌ كار افتاده‌ است‌. چنين‌ دستاوردهايي‌، صرف‌منابع‌ لازم‌ در آينده‌ را همچنان‌ توجيه‌ خواهد كرد.

از سوي‌ ديگر، منتقدين‌ هوش‌ مصنوعي‌ چنين‌ استدلال‌ مي‌كنندكه‌ صرف‌ زمان‌ و منابع‌ ارزشمندديگر در راه‌ ساخت‌ فراورده‌اي‌ كه‌پر از نقص‌ و كاستي‌ ودست‌آوردهاي‌ مثبت‌ اندكي‌ است‌،مايه‌ بدنام‌ كردن‌ و زير پا گذاشتن‌توانمندي‌ها و هوشمندي‌هاي‌انسان‌ مي‌باشد. تلخ‌ترين‌ انتقادهابر اين‌ باور است‌ كه‌ هوش‌مصنوعي‌، توهين‌ آشكار به‌ گوهر طبيعت‌ و نقش‌ انسان‌ است‌.
 

• هوش‌ مصنوعي‌ چيست‌؟

تلاش‌ در راه‌ برخوردار نمودن‌ رايانه‌ از توانائيهاي‌ شناخت‌ وتقليد جنبه‌هاي‌ هوشي‌ انسان‌ از دهه‌ 1950 ميلادي‌ آغاز شده‌ است‌.در سال‌ 1956 ميلادي‌، گروهي‌ از دانشمندان‌ از جمله‌ ماروين‌مينسكي‌(2) (از دانشگاه‌ فني‌ ماساچوست‌)، كلود شانن(3) (ازآزمايشگاه‌ نامدار بل‌) و جان‌ مك‌كارتي‌(4) (از دانشگاه‌ دارت‌موت‌(همايش‌ در دارت‌ موت‌ (5)كانادا برگزار نمودند تا در اين‌زمينه‌ به‌ گفتگو بپردازند. جان‌ مك‌ كارتي‌ دانشيار كرسي‌ رياضي‌دانشگاه‌ و ميزبان‌ همايش‌، عنوان‌ پهوش‌ مصنوعي‌) را بر اين‌ نشست‌نهاد.از آن‌ زمان‌ تاكنون‌ ميان‌ دانشمندان‌ و خبرگان‌ آگاه‌ همچنان‌بحث‌ در مفهوم‌ هوش‌ مصنوعي‌ جريان‌ دارد.

هوش‌ مصنوعي‌ را كوششهايي‌ تعريف‌ مي‌كنند كه‌ در پي‌ ساختن‌نظامهاي‌ رايانه‌اي‌ )سخت‌افزار و نرم‌افزار) است‌ كه‌ رفتاري‌ انسان‌ وارداشته‌ باشند. چنين‌ نظامهايي‌ توان‌ يادگيري‌ زبانهاي‌ طبيعي‌، انجام‌وظيفه‌هاي‌ انساني‌ به‌ صورت‌ آدمواره‌ (ربات‌) و رقابت‌ با خبرگي‌ و توان‌تصميم‌گيري‌ انسان‌ را دارند.

يك‌ سيستم‌ هوش‌ مصنوعي‌ به‌ راستي‌ (نه‌ مصنوعي‌ (و )نه‌هوشمند (است‌. بلكه‌ دستگاهي‌ است‌ هدف‌گرا كه‌ مشكل‌ را به‌ روش‌ مصنوعي‌ حل‌مي‌كند اين‌ سيستم‌ها بر پايه‌ دانش‌، تجربه‌ و الگوهاي‌ استدلايي‌ انسان‌بوجود آمده‌اند.

سيستم‌هاي‌ هوش‌ مصنوعي‌ مانند كتاب‌ با ديگر آثار فكري‌ انسان‌مي‌باشند، تا زماني‌ كه‌ نوشته‌ نشوند معلوماتي‌ در خود ندارند. پس‌ از آماده‌شدن‌ نيز نمي‌توانند چيزي‌ تازه‌ بسازند و يا راه‌حل‌ نويني‌ ابداع‌ كنند.سيستم‌هاي‌ هوشمند، تنها و توانايي‌هاي‌ كارشناسان‌ را بالا مي‌برند وهرگز نمي‌توانند جانشين‌ آنها شوند. اين‌ سيستم‌ها فاقد عقل‌ سليم‌ هستند.

• هوش‌ مصنوعي‌ و هوش‌ انساني‌:

براي‌ شناخت‌ هوش‌ مصنوعي‌ شايسته‌ است‌ تا تفاوت‌ آن‌ را با هوش‌انساني‌ به‌ خوبي‌ بدانيم‌. مغز انسان‌ از ميلياردها سلول‌ يا رشته‌ عصبي‌درست‌ شده‌ است‌ و اين‌ سلول‌ها به‌ صورت‌ پيچيده‌اي‌ به‌ يكديگرمتصل‌اند. شبيه‌سازي‌ مغز انسان‌ مي‌تواند از طريق‌ سخت‌افزار يا نرم‌افزارانجام‌ گيرد. تحقيقات‌ اوليه‌ نشان‌ داده‌ است‌ شبيه‌سازي‌ مغز، كاري‌مكانيكي‌ و ساده‌ مي‌باشد. براي‌ مثال‌، يك‌ كرم‌ داراي‌ چند شبكه‌ عصبي‌است‌. يك‌ حشره‌ حدود يك‌ ميليون‌ رشته‌ عصبي‌ دارد و مغز انسان‌ ازهزار ميليارد رشته‌ عصبي‌ درست‌ شده‌ است‌. با تمركز و اتصال‌ رشته‌هاي‌عصبي‌ مصنوعي‌ مي‌توان‌ واحد هوش‌ مصنوعي‌ را درست‌ كرد.

هوش‌ انساني‌ بسيار پيچيده‌تر و گسترده‌تر از سيستم‌هاي‌ رايانه‌اي‌است‌ و توانمنديهاي‌ برجسته‌اي‌ مانند: استدلال‌، رفتار، مقايسه‌، آفرينش‌و بكار بستن‌ مفهومها را دارد.

هوش‌ انساني‌ توان‌ ايجاد ارتباط ميان‌ موضوع‌ها و قياس‌ ونمونه‌ سازيهاي‌ تازه‌ را دارد. انسان‌ همواره‌ قانون‌هاي‌ تازه‌اي‌ مي‌سازد و ياقانون‌ پيشين‌ را در موارد تازه‌ بكار مي‌گيرد. توانايي‌ بشر در ايجادمفهوم‌هاي‌ گوناگون‌ در دنياي‌ پيرامون‌ خود، از ويژگي‌هاي‌ ديگر اوست‌.مفهوم‌هاي‌ گسترده‌اي‌ همچون‌ روابط علت‌ و معلولي‌، رمان‌ و يامفهوم‌هاي‌ ساده‌تري‌ مانند گزينش‌ وعده‌هاي‌ خوراك‌ (صبحانه‌، ناهار وشام) را انسان‌ ايجاد كرده‌ است‌. انديشيدن‌ در اين‌ مفهوم‌ها و بكاربستن‌آنها، ويژه‌ رفتار هوشمندانه‌ انسان‌ است‌.

هوش‌ مصنوعي‌ در پي‌ ساخت‌ دستگاههايي‌ است‌ كه‌ بتوانندتوانمندهاي‌ ياد شده‌ (استدلال‌، رفتار، مقايسه‌ و مفهوم‌ آفريني‌) را از خودبروز دهند. آنچه‌ تاكنون‌ ساخته‌ شده‌ نتوانسته‌ است‌ خود را به‌ اين‌ پايه‌برساند، هر چند سودمندي‌هاي‌ فراواني‌ به‌ بار آورده‌ است‌.

نكته‌ آخر اينكه‌، يكي‌ از علل‌ رويارويي‌ با مقوله‌ هوش‌ مصنوعي‌،ناشي‌ از نام‌گذاري‌ نامناسب‌ آن‌ مي‌باشد. چنانچه‌ جان‌ مك‌كارتي‌ در سال‌1956 ميلادي‌ آن‌ را چيزي‌ مانند «برنامه‌ريزي‌ پيشرفته‌» ناميده‌ بود شايد جنگ‌ و جدلي‌ در پيرامون‌ آن‌ رخ‌ نمي‌داد.
 

• شاخه‌هاي‌ هوش‌ مصنوعي‌:

هوش‌ مصنوعي‌ به‌ تعدادي‌ ميدانهاي‌ فرعي‌ تقسيم‌ شده‌ است‌ و سعي‌دارد تا سيستم‌ها و روشهايي‌ را ايجاد كند كه‌ بطور تقليدي‌ مانند هوش‌ ومنطق‌ تصميم‌گيرندگان‌ عمل‌ نمايد.

سه‌ شاخه‌ اصلي‌ هوش‌ مصنوعي‌ عبارتند از: سيستم‌هاي‌خبره‌(ES)(6)، آدمواره‌ها(7) و پردازش‌ زبان‌ طبيعي‌ (8) كه‌ در زير به‌صورت‌ تصويري‌ نشان‌ داده‌ شده‌ است‌.

هوش‌ مصنوعي‌ در يك‌ نگاه‌

 

• سيستم‌هاي‌ خبره‌

سيستم‌هاي‌ خبره‌، برنامه‌هاي‌ كاميپوتري‌ هوشمندي‌ هستند كه‌ دانش‌و روشهاي‌ استنباط و استنتاج‌ را بكار مي‌گيرند تا مسائلي‌ را حل‌ كنند كه‌براي‌ حل‌ آن‌ها به‌ مهارت‌ انساني‌ نياز است‌.

سيستم‌هاي‌ خبره‌ كاربر را قادر به‌ مشاوره‌ با سيستم‌هاي‌ كامپيوتري‌در مورد يك‌ مسئله‌ و يافتن‌ دلايل‌ بروز مسئله‌ و راه‌حل‌هاي‌ آن‌ مي‌كند.در اين‌ حالات‌ مجموعه‌ سخت‌افزار و نرم‌افزار تشكيل‌ دهنده‌ سيستم‌خبره‌، مانند فرد خبره‌ اقدام‌ به‌ طرح‌ سئوالات‌ مختلف‌ و دريافت‌پاسخ‌هاي‌ كاربر، مراجعه‌ به‌ پايگاه‌ دانش‌ (تجربيات‌ قبلي‌) و استفاده‌ ازيك‌ روش‌ منطقي‌ براي‌ نتيجه‌گيري‌ و نهايتا ارائه‌ راه‌حل‌ مي‌نمايد.همچنين‌ سيستم‌ خبره‌ قادر به‌ شرح‌ مراحل‌ نتيجه‌گيري‌ خود تا رسيدن‌ به‌هدف‌)چگونگي‌ نتيجه‌گيري‌(و دليل‌ مطرح‌ شدن‌ يك‌ سئوال‌ اجرايي‌)روش‌ حركت‌ تا رسيدن‌ به‌ هدف‌(خواهد بود.

سيستم‌هاي‌ خبره‌ برخلاف‌ سيستم‌هاي‌ اطلاعاتي‌ كه‌ بر روي‌ داده‌ها(Data) عمل‌ مي‌كنند، بر دانش‌ (Knowledge) متمركز شده‌ است‌. همچنين‌ دريك‌ فرآيند نتيجه‌گيري‌، قادر به‌ استفاده‌ از انواع‌ مختلف‌ داده‌ها )عددي‌Digital، نمادي‌ Symbolic و مقايسه‌اي‌ Analoge( مي‌باشند. يكي‌ ديگر ازمشخصات‌ اين‌ سيستم‌ها استفاده‌ از روشهاي‌ ابتكاري‌ (Heuristic) به‌ جاي‌روشهاي‌ الگوريتمي‌ مي‌باشد. اين‌ توانايي‌ باعث‌ قرار گرفتن‌ محدودوسيعي‌ از كاربردها در برد عملياتي‌ سيستم‌هاي‌ خبره‌ مي‌شود. فرآيندنتيجه‌گيري‌ در سيستم‌هاي‌ خبره‌ بر روشهاي‌ استقرايي‌ و قياسي‌ پايه‌گذاري‌شده‌ است‌. از طرف‌ ديگر اين‌ سيستم‌ها مي‌توانند دلايل‌ خود در رسيدن‌به‌ يك‌ نتيجه‌گيري‌ خاص‌ و يا جهت‌ و مسير حركت‌ خود به‌ سوي‌ هدف‌را شرح‌ دهند. با توجه‌ به‌ توانايي‌ اين‌ سيستم‌ها در كار در شرايط فقدان‌اطلاعات‌ كامل‌ و يا درجات‌ مختلف‌ اطمينان‌ در پاسخ‌ به‌ سئوالات‌ مطرح‌شده‌، سيستم‌هاي‌ خبره‌ نماد مناسبي‌ براي‌ كار در شرايط عدم‌ اطمينان‌(Uncertainty) و يا محيطهاي‌ چند وجهي‌ مي‌باشند.

 

• مزاياي‌ سيستم‌هاي‌ خبره

مزاياي‌ سيستم‌هاي‌ خبره‌ را مي‌توان‌ به‌ صورت‌ زير دسته‌بندي‌ كرد:

1-افزايش قابليت‌ دسترسي‌: تجربيات‌ بسياري‌ از طريق‌ كامپيوتر دراختيار قرار مي‌گيرد و به‌ طور ساده‌تر مي‌توان‌ گفت‌ يك‌ سيستم‌ خبره‌،توليد انبوه‌ تجربيات‌ است‌.

2-كاهش‌هزينه‌:هزينه‌كسب‌تجربه‌براي‌كاربربه‌طورزيادي‌كاهش‌مي‌يابد.

3-كاهش‌ خطر: سيستم‌ خبره‌ مي‌تواند در محيطهايي‌ كه‌ ممكن‌ است‌براي‌ انسان‌ سخت‌ و خطرناك‌ باشد نيز بكار رود.

4-دائمي‌ بودن‌: سيستم‌هاي‌ خبره‌ دائمي‌ و پايدار هستند. بعبارتي‌ مانندانسان‌ها نمي‌ميرند و فنا ناپذيرند.

5-تجربيات‌ چندگانه‌: يك‌ سيستم‌ خبره‌ مي‌تواند مجموع‌ تجربيات‌ وآگاهي‌هاي‌ چندين‌ فرد خبره‌ باشد.

6-افزايش‌ قابليت‌ اطمينان‌: سيستم‌هاي‌ خبره‌ هيچ‌ وقت‌ خسته‌ وبيمار نمي‌شوند، اعتصاب‌ نمي‌كنند و يا عليه‌ مديرشان‌ توطئه‌ نمي‌كنند، درصورتي‌ كه‌ اغلب‌ در افراد خبره‌ چنين‌ حالاتي‌ پديد مي‌آيد.

7-قدرت‌ تبيين‌ (Explanation): يك‌ سيستم‌ خبره‌ مي‌تواند مسير و مراحل‌استدلالي‌ منتهي‌ شده‌ به‌ نتيجه‌گيري‌ را تشريح‌ نمايد. اما افراد خبره‌ اغلب‌اوقات‌ بدلايل‌ مختلف‌ (خستگي‌، عدم‌ تمايل‌ و…) نمي‌توانند اين‌ عمل‌ رادر زمانهاي‌ تصميم‌گيري‌ انجام‌ دهند. اين‌ قابليت‌، اطمينان‌ شما را در موردصحيح‌ بودن‌ تصميم‌گيري‌ افزايش‌ مي‌دهد.

8-پاسخ‌دهي‌سريع‌:سيستم‌هاي‌خبره‌،سريع‌ودراسرع‌وقت‌جواب‌مي‌دهند.

9-پاسخ‌دهي‌ در همه‌ حالات‌: در مواقع‌ اضطراري‌ و مورد نياز،ممكن‌ است‌ يك‌ فرد خبره‌ بخاطر فشار روحي‌ و يا عوامل‌ ديگر، صحيح‌تصميم‌گيري‌ نكند ولي‌ سيستم‌ خبره‌ اين‌ معايب‌ را ندارد.

10-پايگاه‌ تجربه‌: سيستم‌ خبره‌ مي‌تواند همانند يك‌ پايگاه‌ تجربه‌عمل‌ كند وانبوهي‌ از تجربيات‌ را در دسترس‌ قرار دهد.

11-آموزش‌ كاربر: سيستم‌ خبره‌ مي‌تواند همانند يك‌ خودآموز هوش‌(Intelligent Tutor) عمل‌ كند. بدين‌ صورت‌ كه‌ مثالهايي‌ را به‌ سيستم‌ خبره‌مي‌دهند و روش‌ استدلال‌ سيستم‌ را از آن‌ مي‌خواهند.

12-سهولت‌ انتقال‌ دانش‌: يكي‌ از مهمترين‌ مزاياي‌ سيستم‌ خبره‌،سهولت‌ انتقال‌ آن‌ به‌ مكان‌هاي‌ جغرافيايي‌ گوناگون‌ است‌. اين‌ امر براي‌توسعه‌كشورهايي‌كه‌ استطاعت‌ خريد دانش‌ متخصصان‌راندارند،مهم‌است‌.
 

• آدمواره‌ها

كلمه‌ آدمواره‌ (ربات)بعد از به‌ صحنه‌ درآمدن‌ يك‌ نمايش‌ در سال‌1920 ميلادي‌ در فرانسه‌ متداول‌ و مشهور گرديد. در اين‌ نمايش‌ كه‌ اثر«كارل‌ كپك‌» بود، موجودات‌ مصنوعي‌ شبيه‌ انسان‌، وابستگي‌ شديدي‌نسبت‌ به‌ اربابان‌ خويش‌ از خود نشان‌ مي‌دادند. اين‌ موجودات‌ مصنوعي‌شبيه‌ انسان‌ در آن‌ نمايش‌، آدمواره‌ نام‌ داشتند(9).

در حال‌ حاضر آدمواره‌هايي‌ را كه‌ در شاخه‌هاي‌ مختلف‌ صنايع‌ مورداستفاده‌ مي‌باشند، مي‌توان‌ به‌ عنوان‌ «ماشين‌هاي‌ مدرن‌، خودكار، قابل‌هدايت‌ و برنامه‌ريزي‌»تعريف‌ كرد. اين‌ آدمواره‌ها قادرند در محل‌هاي‌متفاوت‌ خطوط توليد، به‌ طور خودكار، وظايف‌ گوناگون‌ توليدي‌ را تحت‌يك‌ برنامه‌ از پيش‌ نوشته‌ شده‌ انجام‌ دهند. گاهي‌ ممكن‌ است‌ يك‌آدمواره‌، جاي‌ اپراتور در خط توليد بگيرد و زماني‌ اين‌ امكان‌ هم‌ وجوددار كه‌ يك‌ كار مشكل‌ و يا خطرناك‌ به‌ عهده‌ آدمواره‌ واگذار شود.همانطور كه‌ يك‌ آدمواره‌ مي‌تواند به‌ صورت‌ منفرد يا مستقل‌ به‌ كاربپردازد، اين‌ احتمال‌ نيز وجود دارد كه‌ چند آدمواره‌ به‌ صورت‌ جمعي‌ و به‌شكل‌ رايانه‌اي‌ در خط توليد به‌ كار گرفته‌ شوند.

آدمواره‌ها عموماً داراي‌ ابزار و آلاتي‌ هستند كه‌ به‌ وسيله‌ آنهامي‌توانند شرايط محيط را دريابند.اين‌ آلات‌ و ابزار «حس‌ كننده‌»(10)نام‌ دارند، آدمواره‌ها مي‌توانند در چارچوب‌ برنامه‌ اصلي‌ خود، برنامه‌هاي‌جديد عملياتي‌ توليد نمايند. اين‌ آدمواره‌ها داراي‌ سيستم‌هاي‌ كنترل‌ وهدايت‌ خودكار هستند.

آدمواره‌هاي‌ صنايع‌ علاوه‌ بر اين‌ كه‌ داراي‌ راندمان‌، سرعت‌، دقت‌ وكيفيت‌ بالاي‌ عملياتي‌ مي‌باشند، از ويژگي‌هاي‌ زير نيز برخوردارند:

1-بسياري‌ از عمليات‌ طاقت‌ فرسا و غيرقابل‌ انجام‌ توسط متصديان‌ رامي‌توانند انجام‌ دهند.

2-آنها، برخلاف‌ عامل‌ انساني‌ يعني‌ متصدي‌ خط توليد، قادر هستند سه‌شيفت‌ به‌ كار بپردازند و در اين‌ خصوص‌ نه‌ منع‌ قانوني‌ وجود دارد و نه‌محدوديت‌هاي‌ فيزيولوژيكي‌ نيروي‌ كار.

3-هزينه‌هاي‌ مربوط به‌ جلوگيري‌ از آلودگي‌ صوتي‌، تعديل‌ هوا و فراهم‌آوردن‌ روشنايي‌ لازم‌ براي‌ خط توليد، ديگر بر واحد توليد تحميل‌نخواهد شد.

4-براي‌ اضافه‌ كاري‌ اين‌ آدمواره‌ها، هزينه‌ اضافي‌ پرداخت‌ نمي‌شود.حق‌ بيمه‌، حق‌ مسكن‌ و هزينه‌ اياب‌ و ذهاب‌ پرداخت‌ نمي‌شود. احتياج‌ به‌افزايش‌ حقوق‌ ندارند و هزينه‌اين‌ نيز از بابت‌ بهداشت‌ و درمان‌ بر واحدتوليدي‌ تحميل‌ نمي‌كنند.

ويژگي‌هاي‌ ذكر شده‌ سبب‌ مي‌شوند كه‌ سهم‌ هزينه‌ كار مستقيم‌ نيروي‌انساني‌ در هزينه‌ محصولات‌ توليدي‌، واحدهاي‌ توليدي‌ كاهش‌ پيداكند.(11)

• پردازش‌ زبان‌هاي‌ طبيعي‌ (NLP)

پردازش‌ زبان‌هاي‌ طبيعي‌ بعنوان‌ زيرمجموعه‌اي‌ از هوش‌ مصنوعي‌،مي‌تواند توصيه‌ها و بيانات‌ را با استفاده‌ از زباني‌ كه‌ شما به‌ طور طبيعي‌ درمكالمات‌ روزمره‌ بكار مي‌بريد، بفهمد و مورد پردازش‌ قرار دهد. به‌ طوركلي‌ نحوه‌ كار اين‌ شاخه‌ از هوش‌ مصنوعي‌ اين‌ است‌ كه‌ زبانهاي‌ طبيعي‌انسان‌ را تقليد مي‌كند. در اين‌ ميان‌، پيچيدگي‌ انسان‌ از بعد روانشناسي‌ برروي‌ ارتباط متعامل‌ تاثير مي‌گذارد.

در پردازش‌ زبانهاي‌ طبيعي‌، انسان‌ و كامپيوتر ارتباطي‌ كاملا نزديك‌با يكديگر دارند. كامپيوتراز لحاظ رواني در مغز انسان جاي داده مي شود. بدين ترتيب يك سيستم خلاق شكل مي گيرد كه انسان نقش سازمان دهنده اصلي آن را برعهاده دارد. اگر چه هنوز موانع روانشناختي و زبانشناختي بسياري بر سر راه سبستمهاي محاوره اي وجود دارد. اما چشم اندهزهاي پيشرفت آنها يقيناً نويدبخش است. در حقيقت، توقعات يكسان از محاوره انسان- ماشني و محاوره انسان- انسان، معقول نيست.

بدين‌ ترتيب‌ سئوالاتي‌ نظير اينكه‌ هوش‌ مصنوعي‌ چيست‌، تفاوت‌هوش‌ مصنوعي‌ و هوش‌ طبيعي‌ (انساني‌) در چيست‌، شاخه‌هاي‌ عمده‌هوش‌ مصنوعي‌ كدامند؟ و نهايتاً جزاي‌ هوش‌ مصنوعي‌ مشخص‌ شد. دربخش‌ دوم‌، مي‌توان‌ كاربردهاي‌ هوش‌ مصنوعي‌ در صنايع‌ و مؤسسات‌توليدي‌، بخصوص‌ در زمينه‌ سيستم‌هاي‌ خبره‌ و آدمواره‌ها را مورد مطالعه‌و تجزيه‌ و تحليل‌ قرار داد.


منابع‌ و مأخذ:

1.Phlippe coiffet, "Robots technology" volume 1, Prentice – Hall Inc. , 1983. P.ll.

2. Derrek Kelley , " A Loyman, S., "Introduction to Rabaties," New Jersey, 1986.

3. Martin A. Fischer Oscar Firschern,"Questions, Intelligence and IntelligentBehavior," Computer and people, Vol., 36, Nos, 5.6, May 1987.

4. Lotfizadeh A., "The calculeus of Fuzzy If / Then Pulls All Expert, " March 1992.

5. Povl William, " Silicon Babies, " Scientific American, Dec. 1991.

1 – Artifcial Intelligence

2 – Marvin Minsky

3 – Glaude Shannon

4 – John MeCarthy

5 – Dartmouth

6 – Expert Systems

7 – Robatic Machines

8 – Natural Language Processing

9 – Phillippe coiffet, "Robots Techonology", Volume 1, Prentice – Hall Inco,1983, p,11

10 – Sensor

11 – Derrek Kelley, "A L ayman, S. "Introduction to Robotics" New Jersey, 1986
 

مدیریت دانش

مفهوم مدیریت دانش

مدیریت دانش برای مدت های مدید در کانون وظایف دولت ها و جزو جدانشدنی راهبردها، برنامه ریزی مشاوره و اجرا بوده است. دولت ها اکنون به اهمیت مدیریت دانش در سیاستگذاری و خدمات رسانی به مردم واقف شده و در برخی از بخش های دولتی مدیریت دانش در دستور کار دولت قرار گرفته است.
مفهوم مدیریت دانش چیز تازه ای نیست (۱۹۹۹، ital،.(Hansen سازمان ها معمولا به شکل های مختلفی برای تصمیم گیری و تولید کالا و خدمات، مدیریت دانش را تجربه کرده اند، اما این تجربه ها نظام مند اصولی نبوده است. اصولا آنچه درباره مدیریت دانش، جدید است وجود آگاهی نسبت به فرایند مدیریت دانش است. (saravary,۹۹۹۱) سازمان هایی که بدون آگاهی و دانایی به اجرای مدیریت دانش می پردازند به تمامی منافع حاصل از آن دست نخواهند یافت. مدیریت سنجیده دانش به روش های نظام مند و کل نگرانه، می تواند آگاهی افراد و سازمان ها را در مورد فواید مدیریت دانش افزایش دهد.
برای درک مفهوم مدیریت دانش، در ابتدا باید تفاوت های موجود بین داده، اطلا عات و دانش شناسایی شود، واژه دانش یکی از جنبه های بسیار گمراه کننده مدیریت دانش است. واژه های اطلاعات و داده اغلب به جای واژه دانش به کار رفته، اما واقعیت این است که آنها معانی متفاوتی دارند و درک تفاوت های آنها برای اجرای موفقیت آمیز مدیریت دانش اساسی است.
در حالت کلی، داده ها حقایق خام هستند. برای اینکه داده ها ارزشمند شود باید پردازش گردد (در یک زمینه و بستر دلخواه قرار گیرد) تا به اطلا عات تبدیل گردد که بر اساس آن بتوان تصمیم گیری کرد. دانش به عنوان اطلاعات معنادار تلقی می شود. ارتباط بین داده، اطلاعات و دانش از نوع بازگشتیrecursive)، رابطه ای که بین داده ، اطلا عات و دانش وجود دارد به گونه ای است که هر سه موجودیت تا بی نهایت قابل تبدیل به یکدیگر هستند) است و به میزان «سازمان» و «تفسیر» بستگی دارد. داده و اطلا عات از طریق «سازمان» آنها و اطلا عات و دانش از طریق «تفسیر» آنها از یکدیگر متمایز می شوند (۲۰۰۱،Bhat) بنابراین دانش نه داده است و نه اطلا عات. دانش برداشتی است که از طریق تجربه، استدلا ل، شهود و یادگیری به دست می آید و افراد زمانی می توانند دانش خود را گسترش دهند که با دیگران دانش خود را به اشتراک بگذارند و در نتیجه ترکیب دانش افراد با یکدیگر دانش جدید خلق می گردد. (۲۰۰۱،IO cooucil)
دانش از اطلا عات و در فرایند مقایسه، شناسایی پیامدها و ایجاد رابطه حاصل گشته و به کارگیری آن به صورت انباشته به تولید خرد می انجامد. در واقع خرد حاصل فرایند تکمیل داده ها در هرم داده، اطلا عات، دانش، خرد می باشد که از قضاوت و قواعد تجربی که در طول سالیان سال آزمون و خطا به دست آمده است، در بخش دانش بهره مند گردیده.
داونپورت و پروسک (۱۹۹۸) دانش را به منزله ترکیب سیاسی از تجربیات، ارزشها، اطلا عات زمینه ای، بینش هوشمندانه و شهود بنیانی تعریف می کنند که محیطی برای ارزیابی و مواجهه با تجربیات و اطلا عات جدید فراهم می آورد.
بیش از چندین دهه گسترش در عرصه مدیریت نوین دولتی در نظر و عمل در کشورهای پیشرفته جهان و تمایل به گسترش آن به کشورهای در حال توسعه، راه را باز کرده و بنیان های مستحکمی را پی نهاده است که کمک می کند تا اقدامات مدیریت دانش در بخش دولتی اعمال گردد. مدیریت نوین دولتی، مجموعه ای از ایده ها و ابزارها را برای دولت ها پیشنهاد می کند تا آنها با استفاده از آن امورات بخش دولتی را پیش ببرند و ایده اصلی آن به کارگیری قراردادهای قانونی خصوصی برای خدمات بخش دولتی است.
مدیریت نوین دولتی به سیاست نمی پردازد، اما آنچه پارلمان و مجلس در مورد اهداف (کلان) تصمیم گرفته، پیش روی خود قرار داده و اعمال می کند. ادعای اساسی مدیریت نوین دولتی این است که مدیریت دولتی دیگر کهنه شده و می توان مدیریت نوین دولتی را جایگزین کرد.
آنچه مدیریت نوین دولتی مدعی آن است، بر دو نکته استوار می باشد، نخست آنکه، بوروکراسی شیوه موثری برای اداره بخش دولتی نیست. دوم، براساس مدیریت نوین دولتی قرارداد گرایی پاسخی مناسب به سوال است که به جای قوانین حکومتی و تعدیل بودجه، چه چیز باید به کارگرفته شود. پیمان سپاری امور از طریق ابزارهای پیمانکاری، مزایده، مناقصه و اجاره کردن به عنوان ابزارهای حکومت و اداره دولت ها، برای کاستن از هزینه ها وافزایش کار آمدی از ویژگی های مدیریت نوین دولتی است.
به این طریق با استفاده از هزینه های کمتر خدمات بیشتری ارائه می گردد و به واسطه قراردادی بودن امور شفافیت زیادی حاصل می شود. البته موفقیت یا شکست آن به این بستگی دارد که مدیریت دانش چگونه با توجه بر زمینه بخش دولتی پذیرفته شود.
مدیریت دانش به این اندیشه استوار است که ارزشمندترین منبع هر سازمان، دانش کارکنان است. این تمرکز از نرخ بالای تغییرات در سازمان های امروزی و کل جامعه نشات می گیرد. مدیریت دانش بر این اساس شکل گرفته که امروزه، همه کارها، دانش مدار است و همه کارکنان به نوعی کارکنان دانش مدار به حساب می آیند. (۱۹۹۳ و Drucker) این بدین معناست که شغل آنها بیشتر به دانش آنها متکی است، تا مهارت های دستی آنها، به عبارت دیگر، خلق، به اشتراک گذاری و به کارگیری دانش از جمله مهمترین کارهای همه افراد سازمانهاست.
افراد، فرایندها و فناوری، سه عنصر اساسی یک محیط سازمانی است. مدیریت دانش برافراد و فرهنگ سازمانی تمرکز می کند،تا به اشتراک گذاری و به کارگیری دانش را برانگیخته و پرورش دهد; بر فرایندها و روش ها تمرکز می کند، تا دانش را مکان یابی، خلق و تسخیر و به اشتراک بگذارد; و بر فنآوری تمرکز می کند تا دانش را ذخیره و دسترس پذیر کند و این امکان را برای افراد فراهم آورد، که بدون اینکه در کنار هم باشند با همدیگر همکاری کنند. افراد مهم ترین عنصر هستند، زیرا مدیریت دانش به تمایل افراد برای به اشتراک گذاری و استفاده مجدد دانش متکی است. (۲۰۰۱ وCio cooucil)
انحطات در هر یک از طبقات هرم دانش منجر به انحراف کشیده شدن دانش اکتسابی واتخاذ تصمیم اشتباه در خرد به جهت اعمال یک سیاست صحیح و مناسب اقتصادی، در فرایند جهت دهی اقتصاد کشور به سوی چشم انداز برنامه ریزی شده آینده اقتصاد و نائل نشدن به توسعه اقتصادی پایدار خواهد گردید و هر گونه اشتباه و اخلا ل در بخش های داده، اطلا عات و دانش، در زنجیره داده تا خرد. منجر به تصمیم گیری های غلط و مخرب در بخش اقتصاد کلان کشور خواهد شد. در واقع در صورت اشتباه بودن داده های مستقر در مقطع هرم، اطلا عات پردازش شده جهت استفاده در بخش دانش، منجر به نتیجه گیری هایی خواهد گردید که در سیاست گذاری های اعمالی مرتبط با راس هرم یا بخش فرد، ایجاد انحراف کرده و گاها منجر به معکوس شدن اهداف چشم انداز خواهد گردید.
بنابراین سیاست گذاری های اعمالی بر اساس اهداف برنامه بلندمدت توسعه اقتصادی و آزادسازی، در صورتی که در هر یک از طبقات چهارگانه هرم داده تا خرد با انحراف و اخلا ل مواجه باشد (چه به صورت عمد! و چه غیرعمد)، به بار نشسته و هر روز به سمت تخریب بیشتر اقتصاد و جامعه رهنمون خواهد گردید.
چیزی که در این سالیان در اقتصاد ایران مشاهده می گردد، عدم دقت لازم در آمارهای اعلامی توسط سازمان ها و بخش های مختلف اقتصادی دولت و عدم شفافیت در آنها بوده است که نه تنها منجر به عدم دستیابی محققین به آمار صحیح جهت ارائه روش های مناسب اقتصادی و ارائه راهکارهای دقیق به جهت برطرف کردن معضلات کلا ن موجود در اقتصاد ایران گشته، بلکه با سپری شدن دوره تصدی گری یک دولت، دولت بعدی را نیز با سردرگمی مواجه و اقتصاد را به سمت چالش های بیشتر سوق داده است.